LEREN KIJKEN · Zoogdieren
Baardvleermuis
Myotis mystacinus
De baardvleermuis verschijnt gewoonlijk pas als de zon al enige tijd onder is. Hij volgt graag lijnen in het landschap en jaagt boven paden, langs bosranden of in lussen boven een open plek.

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de baardvleermuis.
Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.
Begin bij het uiterlijk
Een kleine vleermuis met donkere huid en een lichtere buik; betrouwbaar onderscheid vraagt specialistische kenmerken.
Kijk nog eens goed
Deze kleine vleermuis heeft veel gemeen met Brandts vleermuis. Zelfs een bruine vacht en een klein formaat vormen geen sluitende combinatie. Vooral dieren die vliegend worden gezien, zijn lastig op naam te brengen. Geniet dus ook van het jachtgedrag wanneer de precieze soort onzeker blijft.
02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP
De leefwereld van de baardvleermuis.
Besloten landschap, bosranden en open ruimtes langs paden of water.
Hoe ziet een dag eruit?
De baardvleermuis verschijnt gewoonlijk pas als de zon al enige tijd onder is. Hij volgt graag lijnen in het landschap en jaagt boven paden, langs bosranden of in lussen boven een open plek. Het dier hoeft daarvoor niet ver weg te vliegen, maar wisselt het jagen wel af met korte rustmomenten. Wie op een toegankelijke plek rustig blijft staan, kan vooral op die herhaling in de vliegbewegingen letten.
03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN
Wat speelt zich buiten ons zicht af?
Wat staat er op het menu?
De baardvleermuis vangt uiteenlopende insecten, waaronder muggen, kevers, nachtvlinders en insecten die bij water horen. Het menu beweegt mee met wat er op dat moment rondvliegt. Hij pakt de prooien in de lucht, vaak zonder zijn vaste vliegbaan sterk te veranderen. Bosranden, paden en open plekken zijn zo jachtlijnen in plaats van losse punten. Een dier kan herhaaldelijk hetzelfde rondje vliegen en tussendoor aan een tak of boomstam uitrusten.
Een nieuwe generatie
Vrouwtjes brengen hun jongen groot in een kraamverblijf. De jongen worden vanaf ongeveer half juni geboren en kunnen na enkele weken vliegen. De paartijd ligt later in het jaar, onder meer bij het zwermen en tijdens de winterperiode. Zoals bij meer vleermuizen liggen paring en bevruchting daardoor niet direct achter elkaar. Laat alle verblijfplaatsen ongemoeid. Een vleermuis die je in de schemering ziet jagen, vertelt niet waar haar kraamgroep zit.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Baardvleermuis door het jaar.
Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.
Voorjaar
Na de winterrust worden de zomerverblijven weer belangrijk. Vrouwtjes bereiden zich voor op de kraamperiode. De nachtelijke jacht op insecten levert de energie voor het actieve seizoen; het moment van uitvliegen blijft aan het licht en de omstandigheden verbonden.
Zomer
Vanaf half juni worden jongen geboren. Binnen enkele weken leren ze vliegen. Later op de avond kun je langs toegankelijke bosranden letten op kleine vleermuizen die dezelfde vlieglijnen herhalen, zonder daarmee de soort automatisch vast te stellen.
Najaar en winter
Bij het zwermen ontmoeten dieren elkaar en vindt paring plaats. Daarna volgt de periode van winterrust. De bevruchting vindt pas in het voorjaar plaats. Verstoor geen kelders, groeven of andere mogelijke rustplaatsen om naar dieren te zoeken.
05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING
Let ook op wat achterblijft.
Een batdetector kan de tikkerige echolocatie hoorbaar maken, maar de baardvleermuis is daarmee niet altijd van verwante soorten te onderscheiden. Ook uit keutels is de soort meestal niet af te leiden. Richt je kijker niet op een verblijfplaats en schijn geen licht op rustende dieren. Een specialist kan helpen bij lastige geluidsopnamen.
06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD
Begin bij het landschap.
Gebruik de leefwereld en kijktips hierboven als vertrekpunt voor je volgende wandeling.
Deze wandelgebieden laten je een vergelijkbaar landschap ontdekken. Ze zijn geen vaste kijkplekken voor baardvleermuis.

Noord-Brabant
Brabantse Wal
Bos · Water
Wandelpad Vos · 3,205 km Start: Startpunt Staartse Heide, Staartsestraat 57, 4635 RC HuijbergenOntdek het landschap
Noord-Holland
Duinen en Lage Land Texel
Bos
Ploegelanden · 3,167 km Start: Startpunt Monnikenweg, wandelnetwerk TexelOntdek het landschap
Drenthe
Dwingelderveld
Bos · Water
Boswandeling Spier · 5,105 km Start: Natuurpoort Spier, Oude Postweg 12, 9417 TG SpierOntdek het landschapVERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren



