LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Watervleermuis

Myotis daubentonii

Vlak boven het water vliegt de watervleermuis steeds nieuwe banen. Vaak blijft hij maar enkele tientallen centimeters boven het oppervlak.

Waar kun je kijken?

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de watervleermuis.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een relatief kleine vleermuis met lichte buik; een laag vliegbeeld boven water geeft niet alleen zekerheid.

Kijk nog eens goed

De watervleermuis is vrij klein, met een bruingrijze rug en een lichtere grijswitte buik. Zijn voeten zijn relatief groot, aangepast aan het grijpen van insecten aan het wateroppervlak. Vergeleken met een meervleermuis is hij kleiner en heeft hij kortere oren. Dat verschil is op een afstand niet altijd eenvoudig te beoordelen.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de watervleermuis.

Beschut water in een boomrijk landschap biedt ruimte om laag boven het oppervlak te jagen. Bij windstil weer kan de watervleermuis ook opener water gebruiken. Bospaden, open plekken en boomkronen horen eveneens bij zijn jachtomgeving; verblijfplaats en jachtwater kunnen meerdere kilometers uit elkaar liggen.

Hoe ziet een dag eruit?

Vlak boven het water vliegt de watervleermuis steeds nieuwe banen. Vaak blijft hij maar enkele tientallen centimeters boven het oppervlak. Beschutting is belangrijk, al kan hij bij windstil weer ook opener water gebruiken. Hij kan bovendien boven bospaden, open plekken en tussen boomkronen jagen. De weg tussen verblijfplaats en jachtwater kan meerdere kilometers lang zijn. Een korte passage langs een bomenrij kan dus ook deel uitmaken van een langere route naar voedsel.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

Dansmuggen zijn belangrijk voedsel voor de watervleermuis. Hij eet daarnaast andere kleine vliegen, schietmotten en nachtvlinders. Op een beschutte waterpartij zoekt hij naar insecten die vlak boven het oppervlak vliegen of erop zitten. Met zijn opvallend grote voeten kan hij prooien van het water harken. Ook vleugels en staartvlies helpen bij de vangst. Daarmee is een kalme vijver of watergang niet alleen ruimte om overheen te vliegen, maar een plek waar voedsel precies aan het oppervlak beschikbaar is.

Een nieuwe generatie

In juni krijgt een vrouwtje gewoonlijk één jong. Na ongeveer drie weken kan het jong vliegen en kort daarna begint het zelf op insecten te jagen. De kraamgroep wordt later in de zomer verlaten. Paring en zwermen zijn verbonden met het najaar en met winterverblijven; ook in het voorjaar kan bij zulke plekken worden gezwermd. De geboorte en de paarperiode horen dus bij verschillende delen van het jaar en niet noodzakelijk bij dezelfde schuilplaats.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Watervleermuis door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar: weer op jacht

In het voorjaar worden de jachtvluchten boven water hervat. Ook het zwermen bij winterverblijven kan bij deze overgang horen. Beschutte vliegroutes verbinden een rustplek met het water waar de dieren insecten zoeken.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Kies een openbare oever en kijk in de schemering naar lage vluchten over het water. De snelle herhaling van banen is een mooi gedrag om te volgen. Een meervleermuis kan een vergelijkbare jachttechniek gebruiken; alleen laag boven water vliegen geeft daarom geen zekere naam. Houd de oever donker en stoor geen verblijfplaatsen.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD

Gebieden om deze soort te ontdekken.

Kies een gebied, ontdek waar je op kunt letten en bekijk de wandelingen. Neem de tijd: dieren laten zich niet op bestelling zien.

In welke provincie? Met een wandeling

Drenthe · Friesland

Drents-Friese Wold & Leggelderveld

Eerder gezien in dit gebied

Bossen, heide en open plekken wisselen elkaar af in het Drents-Friese Wold. Kies een wandeling en gebruik onderweg de kijktips om de leefwereld van deze soort te ontdekken.

Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebied