LEREN KIJKEN · Reptielen

Muurhagedis

Podarcis muralis

De muurhagedis is een warmteminnende soort. In het noordelijke deel van zijn verspreiding zijn warme, stenige plekken extra belangrijk.

Ontdek de leefwereld

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de muurhagedis.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een slanke hagedis met platte kop, lange staart en krachtige tenen.

Kijk nog eens goed

De muurhagedis is slank, met een platte, smalle kop en een lange staart. De tenen en poten zijn krachtig. De halskraag heeft, anders dan bij zandhagedis en levendbarende hagedis, een gladde rand. Dat kleine detail is geen reden om een dier op te pakken; vergelijk de kenmerken op een foto.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de muurhagedis.

Warme, stenige plekken met schuilspleten.

Hoe ziet een dag eruit?

De muurhagedis is een warmteminnende soort. In het noordelijke deel van zijn verspreiding zijn warme, stenige plekken extra belangrijk. Oude muren kunnen een rol vervullen die oorspronkelijk door natuurlijke rotsen werd geboden. Spleten en aansluitende begroeiing maken zo een kleine leefwereld. De natuurlijke Nederlandse populatie is beperkt tot een klein deel van het land; dieren elders kunnen uit andere Europese populaties afkomstig zijn.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De muurhagedis vangt uiteenlopende kleine dieren op en rond stenen en begroeiing. Insecten zoals vliegen, kevers en mieren, maar ook spinnen en andere kleine ongewervelden horen bij zijn menu. Hij gebruikt wat in die warme omgeving beschikbaar is en is niet afhankelijk van één prooisoort. Een muur met alleen kale stenen is daarom niet het hele verhaal. De kruiden en open begroeiing aan de voet ervan vormen een belangrijk deel van de omgeving waarin hij voedsel vindt.

Een nieuwe generatie

De muurhagedis legt eieren die zich met zonnewarmte ontwikkelen. De grootte en leeftijd van het vrouwtje hebben invloed op het legsel. Het zonnige stenige landschap is daarom niet alleen een plek waar volwassen dieren opwarmen. Begroeiing en bodem aan de voet van stenen structuren kunnen bij de voortplanting horen. Een geschikte muur staat dus niet los van haar omgeving: warmte, schuilmogelijkheden en aangrenzend groen moeten samen beschikbaar zijn.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Muurhagedis door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

De zon maakt het verschil

Een muur kan plaatselijk veel warmte vasthouden. Dat helpt de muurhagedis actief te worden. Kijk naar het gebruik van zon en schaduw, niet alleen naar het dier zelf: de stenen maken deel uit van zijn dagelijkse leven.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Kijk naar een muur of stenen rand vanaf een openbaar pad en neem de tijd. Een dier kan even in de zon verschijnen en daarna in een spleet verdwijnen. Raak de muur niet aan, steek niets in openingen en ga niet op oude stenen structuren klimmen.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD

Begin bij het landschap.

Gebruik de leefwereld en kijktips hierboven als vertrekpunt voor je volgende wandeling.

Kies een natuurgebied voor een wandeling en laat je verrassen door wat je onderweg tegenkomt.

Verken alle natuurgebieden

VERDER ONTDEKKEN · Reptielen

Een andere soort, een nieuw verhaal.

Mijn bewaarde soorten

Muurhagedis