LEREN KIJKEN · Reptielen

Levendbarende hagedis

Zootoca vivipara

De levendbarende hagedis gebruikt graag heide en hoogveen, maar komt ook in open bos, ruig grasland en sommige bermen voor. Vochtige delen van het terrein zijn belangrijk.

Waar kun je kijken?

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de levendbarende hagedis.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een kleine, vaak bruinachtige hagedis; vergelijk bouw en tekening zorgvuldig met zandhagedis.

Kijk nog eens goed

Het lichaam en de kop zijn meestal fijner gebouwd dan die van de zandhagedis. De kleur is vaak bruin, maar varieert. Mannetjes kunnen een oranje, zwartgestippelde buik hebben en vrouwtjes een lichtere buik zonder die stippen. Draai een dier nooit om om dat verschil te bekijken.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de levendbarende hagedis.

Vochtiger terrein met afwisseling van dekking en plekken om op te warmen.

Hoe ziet een dag eruit?

De levendbarende hagedis gebruikt graag heide en hoogveen, maar komt ook in open bos, ruig grasland en sommige bermen voor. Vochtige delen van het terrein zijn belangrijk. Zijn bruine uiterlijk helpt hem tussen de begroeiing verdwijnen. De tekening verschilt sterk tussen dieren; een groenige of bronsachtige glans kan voorkomen. Wie alleen op felgroene hagedissen let, mist daardoor makkelijk deze veel subtielere soort.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De levendbarende hagedis leeft vooral van kleine geleedpotige dieren. Spinnen zijn daarbij een belangrijk onderdeel van zijn voedsel. Hij vindt zulke prooien in heide, grasachtige begroeiing en andere delen van zijn leefgebied. Anders dan zijn naam soms doet vermoeden, leeft hij niet alleen op droge, hete plekken. Vochtige terreindelen en oevers passen juist goed bij deze soort. Die omgeving biedt een andere combinatie van voedsel en dekking dan een volledig kaal zandvlak.

Een nieuwe generatie

Bij deze hagedis groeien de eieren in het lichaam van het vrouwtje. De jongen komen tijdens of vlak na het afzetten uit hun vlies. Ze zijn dus niet afhankelijk van een begraven legsel in kaal zand, zoals de jongen van een zandhagedis. De grootte van het vrouwtje speelt mee in het aantal jongen. De voortplantingswijze is een van de duidelijkste verschillen tussen beide soorten.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Levendbarende hagedis door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Een subtiele verschijning

Wanneer de hagedissen actief zijn, valt vooral de bruine schutkleur op. Let op de fijne bouw en beweging tussen de begroeiing. Ook zonder felle kleuren kan een stilzittende hagedis duidelijk te herkennen zijn.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Bekijk vanaf een pad lage begroeiing en beschutte overgangen. Een kleine beweging kan meer verraden dan een opvallende kleur. Blijf wachten wanneer een hagedis dekking zoekt, in plaats van achter het dier aan te lopen. Betreed geen natte heide of oevers om dichterbij te komen.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD