naar buiten.Mijn buitenplan

LEREN KIJKEN · Reptielen

Adder

Vipera berus

Een adder is afhankelijk van beschutting én plekken om op temperatuur te komen. Mannetjes verlaten de winterrust gewoonlijk eerder dan vrouwtjes.

Waar kun je kijken?
Adder · soortfoto, geen lokale waarneming

Over deze foto

(c) Alexander A. Fomichev, some rights reserved (CC BY) · CC BY 4.0 · uitsnede · beeldbewerking onder dezelfde licentie

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de adder.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een stevige slang met meestal een donkere zigzagtekening; kleur en contrast verschillen per dier.

Kijk nog eens goed

De adder heeft een vrij stevig lichaam en vaak een duidelijke zigzag op de rug. De kleur verschilt tussen dieren en geslachten. Een gladde slang is doorgaans slanker en heeft geen doorlopende scherpe zigzag. Probeer nooit van dichtbij de pupil te bekijken om zekerheid te krijgen.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de adder.

Beschut terrein met zon- en schuilplekken en vorstvrije overwinteringsmogelijkheden.

Hoe ziet een dag eruit?

Een adder is afhankelijk van beschutting én plekken om op temperatuur te komen. Mannetjes verlaten de winterrust gewoonlijk eerder dan vrouwtjes. In het voorjaar investeren zij veel tijd in zonnen voordat het paarseizoen begint. In de zomer kan een adder juist maar kort op een open zonplek liggen. Een dier dat stil ligt is daarom niet lui: opwarmen kan op dat moment precies zijn wat nodig is.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De adder leeft van gewervelde dieren, zoals muizen, spitsmuizen, amfibieën en soms kleine vogels. Hij kan wachten totdat een prooi langskomt, maar ook met zijn tong geuren volgen. Een grotere prooi wordt eerst gebeten en daarna op geur teruggevonden. Na het doorslikken hoeft een adder niet voortdurend opnieuw op jacht. Voortplanting verandert het eetpatroon bovendien sterk: een drachtig vrouwtje besteedt veel tijd aan opwarmen en eet weinig tot niet.

Een nieuwe generatie

Bij de adder ontwikkelen de jongen zich in het lichaam van het vrouwtje. Zij worden meestal in augustus of september geboren en komen tijdens of direct na de geboorte uit hun dunne vlies. Een vrouwtje plant zich in Nederland doorgaans niet ieder jaar voort. Het tussenliggende jaar is belangrijk om weer reserves op te bouwen. De warmte die zij tijdens de dracht kan opnemen, helpt de ontwikkeling van de jongen.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Adder door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Opwarmen na de winter

De eerste actieve periode draait bij mannetjes sterk om zonnewarmte. Daarna volgen vervelling en de zoektocht naar een partner. Vrouwtjes komen meestal later tevoorschijn. Het moment verschuift met de temperatuur.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Kijk vanaf het pad met een verrekijker naar een slang die vanzelf zichtbaar is. Benader haar niet voor een close-up en houd honden uit de buurt. Een adder moet rustig kunnen blijven liggen of wegkruipen. Zoek niet naar plekken waar dieren samen overwinteren.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD

Gebieden om deze soort te ontdekken.

Kies een gebied, ontdek waar je op kunt letten en bekijk de wandelingen. Neem de tijd: dieren laten zich niet op bestelling zien.

Verken alle natuurgebieden

VERDER ONTDEKKEN · Reptielen

Een andere soort, een nieuw verhaal.

Mijn bewaarde soorten