LEREN KIJKEN · Zoogdieren
Dwergmuis
Micromys minutus
Van lente tot herfst verplaatst de dwergmuis zich vooral tussen hoge planten en grassen. Zijn staart werkt daarbij als extra houvast en helpt bij het klimmen.

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de dwergmuis.
Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.
Begin bij het uiterlijk
Een zeer kleine muis met duidelijke overgang tussen bruine bovenzijde en lichte onderkant.
Kijk nog eens goed
De dwergmuis is klein, met een warm geel- tot oranjebruine bovenzijde en een lichte buik. De kleine oren verdwijnen bijna in de vacht. De lange, beweeglijke staart is belangrijker voor het zoekbeeld dan alleen de kleur: hij kan er werkelijk mee om een stengel grijpen en steun vinden.
02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP
De leefwereld van de dwergmuis.
Hoge grassen, riet, ruigten en andere dichte vegetatie.
Hoe ziet een dag eruit?
Van lente tot herfst verplaatst de dwergmuis zich vooral tussen hoge planten en grassen. Zijn staart werkt daarbij als extra houvast en helpt bij het klimmen. Hij kan van de ene stengel naar de andere gaan zonder de grond te bereiken. Bij verstoring laat hij zich juist omlaag vallen. In de winter speelt het leven zich meer op de grond af en komt activiteit overdag vaker voor. Meestal leeft hij alleen, behalve rond de voortplanting.
03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN
Wat speelt zich buiten ons zicht af?
Wat staat er op het menu?
Het menu van de dwergmuis wisselt met het seizoen. Hij eet zaden en graankorrels, maar ook jonge plantendelen, vruchten en insecten. In de lente kan hij knoppen, scheuten en vers gras benutten. Ook nectar en honingdauw worden gegeten. Dankzij zijn lage gewicht en goede klimvermogen bereikt hij voedsel in aren en dunne stengels. Hij hoeft een graanstengel dus niet eerst om te knagen om bovenaan te kunnen eten. Dat kleine verschil kan interessante vraatsporen opleveren.
Een nieuwe generatie
Van het voorjaar tot in het najaar kunnen dwergmuizen nesten met jongen krijgen. Voor de kraamtijd wordt een stevig, bolvormig nest geweven tussen stengels. Eerst helpen mannetje en vrouwtje bij het bouwen; daarna verdwijnt het mannetje uit de buurt en verzorgt de moeder de jongen. De jongen worden kaal en blind geboren, maar ontwikkelen zich snel. De nestbal is een knap bouwwerk, maar blijft een verblijfplaats die je niet opent of losmaakt.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Dwergmuis door het jaar.
Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.
Voorjaar
De groeiende plantenwereld biedt nieuwe klimroutes en voedsel zoals knoppen en scheuten. De voortplantingsperiode begint. Naarmate de vegetatie hoger wordt, kan ook het leven van de dwergmuis verder van de bodem plaatsvinden.
Zomer en herfst
Tussen hoge stengels worden de bolvormige nesten gebouwd. Zaden, vruchten en insecten staan op het menu. De dwergmuis is in deze bovengrondse periode vooral in de nacht actief; kijk naar de samenhang van plantenhoogte, dekking en voedsel.
Winter
Het leven verschuift meer naar de grond. De dwergmuis is dan vaker overdag actief dan in de zomer. Ook dierlijk voedsel kan belangrijk zijn. Laat ruige randen staan en loop niet door dicht gras om naar verborgen dieren of nesten te zoeken.
05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING
Let ook op wat achterblijft.
Een klein rond nest tussen riet of hoge grassen kan de aandacht trekken, maar verstoor de omringende stengels niet. Ook aan aren blijven soms aangevreten graankorrels zitten. Andere dieren laten vergelijkbare sporen achter. Probeer vanaf een pad rustig beweging te volgen; dit kleine dier verdwijnt gemakkelijk tussen de planten.
06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD
Gebieden om deze soort te ontdekken.
Kies een gebied, ontdek waar je op kunt letten en bekijk de wandelingen. Neem de tijd: dieren laten zich niet op bestelling zien.

Drenthe · Friesland
Drents-Friese Wold & Leggelderveld
Eerder gezien in dit gebiedBossen, heide en open plekken wisselen elkaar af in het Drents-Friese Wold. Kies een wandeling en gebruik onderweg de kijktips om de leefwereld van deze soort te ontdekken.
Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebiedVERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren



