LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Gewone bosspitsmuis

Sorex araneus

Deze spitsmuis leeft meestal alleen. Hij verdeelt zijn activiteit over dag en nacht en wisselt het zoeken naar voedsel met korte pauzes af.

Ontdek de leefwereld

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de gewone bosspitsmuis.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een spitsmuis met donkerdere rug, bruine flanken en lichte buik.

Kijk nog eens goed

De gewone bosspitsmuis heeft vaak een donkere rug, lichtere bruine flanken en een grijswitte buik. De overgangen zijn minder strak dan een eenvoudige kleurstreep. Wintervacht is langer en donkerder dan zomervacht. Verwante spitsmuizen kunnen sterk lijken; alleen het etiket ‘klein, bruin en spits’ volstaat niet voor een betrouwbare naam.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de gewone bosspitsmuis.

Grasland en bos met voldoende bodembedekkende vegetatie.

Hoe ziet een dag eruit?

Deze spitsmuis leeft meestal alleen. Hij verdeelt zijn activiteit over dag en nacht en wisselt het zoeken naar voedsel met korte pauzes af. Piepen en geritsel kunnen verraden dat er een dier beweegt, ook als je het niet ziet. Zijn ogen spelen een kleinere rol dan zijn reuk en tastzin. Veel van het leven blijft in of vlak onder de bodemlaag verborgen. In de winter wordt de ondergrondse wereld nog belangrijker.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

Tussen afgevallen bladeren zoekt de gewone bosspitsmuis naar kevers, pissebedden, regenwormen, spinnen en slakken. Hij kan ook zaden en ander plantenmateriaal eten. Geur helpt hem om prooien in de bodem en nauwe gangetjes te vinden. De energiebehoefte is hoog, dus voedsel zoeken keert steeds terug op zijn dag en nacht. Af en toe rust hij kort. Een laag bladeren is voor dit kleine dier geen rommel, maar een landschap met voedsel en beschutting.

Een nieuwe generatie

De voortplantingsperiode loopt ongeveer van april tot augustus. In een beschut nest worden meerdere jongen geboren. Zij gaan al jong met de moeder mee op voedseltocht en zijn na enkele weken zelfstandig. Meestal doen de jonge dieren pas het volgende voorjaar zelf aan de voortplanting mee. Het nest kan in een oud muizenhol liggen, maar ook tussen wortels of in een stronk. Verplaats geen hout of blad om het binnenleven van zo’n verblijfplaats te bekijken.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Gewone bosspitsmuis door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar

De vacht wordt korter en lichter en de voortplantingsperiode begint. Volwassen dieren komen voor de paring bij elkaar, hoewel ze verder veelal alleen leven. De bodemlaag levert prooien voor het actieve seizoen en het opgroeien van de jongen.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Leeggegeten slakkenhuisjes of afgebeten vlindervleugels kunnen van een spitsmuis zijn, maar ook van andere kleine dieren. Losse keutels geven doorgaans geen zekere soortnaam. Een dier tussen bladeren kun je het beste rustig laten oversteken. De spitse snuit is dan vaak eerder herkenbaar dan subtiele vachtkleuren.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD