LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Damhert

Dama dama

Damherten leven in roedels met een wisselende samenstelling. Buiten de bronst trekken volwassen mannetjes vaak apart op van hindes met jongen.

Waar kun je kijken?

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je het damhert.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Groter dan ree, kleiner dan edelhert; vaak gevlekt, maar er bestaan ook donkere en lichte kleurvormen.

Kijk nog eens goed

De lange staart met donkere bovenzijde en de zwart omrande lichte spiegel zijn bruikbare kenmerken. Mannetjes hebben een breed, schoffelvormig gewei. Vachtkleur is opvallend variabel: gevlekt bruin, donker en zelfs wit kunnen voorkomen. Daarom is een hert zonder zichtbare vlekken niet automatisch een andere soort.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van het damhert.

Lichte loof- of gemengde bossen met ondergroei en grasrijke open plekken.

Hoe ziet een dag eruit?

Damherten leven in roedels met een wisselende samenstelling. Buiten de bronst trekken volwassen mannetjes vaak apart op van hindes met jongen. Overdag kunnen dieren in ondergroei rusten en herkauwen; waar het onrustig is, worden schemeruren belangrijker. Hun zintuigen merken een bezoeker vaak eerder op dan andersom. Een opgerichte kop, draaiende oren en een geheven staart vertellen dat de groep alert is. Stop dan met dichterbij bewegen.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

Damherten eten uitsluitend plantaardig voedsel. Gras, kruiden en biezen vormen een belangrijk onderdeel, aangevuld met jonge bladeren, eikels, beukennootjes en andere beschikbare planten. In de winter kunnen ook schors, hulst en heide worden gegeten. Als herkauwers trekken zij zich na het grazen geregeld terug om voedsel verder te verwerken. Het landschap hoeft dus niet voortdurend veel open gras te bieden: ook veilige dekking en afwisselende begroeiing horen bij hun leefwereld.

Een nieuwe generatie

De bronst ligt later dan bij het edelhert, vooral vanaf de tweede helft van oktober tot begin november. Mannetjes gebruiken een bronstplaats en laten hun kenmerkende roep horen. In mei, juni of juli wordt meestal één kalf geboren. Het houdt zich eerst verscholen en gaat later met de moeder mee. Jonge dieren blijven nog lang bij haar betrokken. Een stil kalf in de begroeiing is geen aanleiding om het aan te raken of te verplaatsen.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Damhert door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar en zomer: kalveren en roedels

In de periode mei tot juli krijgen de hindes hun kalveren. Aanvankelijk blijven de jongen veel in dekking. Later trekken zij met de moeder op. De groepen mannetjes en de groepen hindes met jongen zijn nu vaak gescheiden. Bekijk ze van afstand, zodat ook rusten en rustig grazen mogelijk blijven.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Zoek met een kijker naar de overgang van open gras en beschutting. Daar kun je zien hoe grazen en herkauwen elkaar afwisselen. Op zachte grond staan soms gepaarde hoefafdrukken. De roep in de bronst klinkt anders dan het diepe burlen van een edelhert. Vergelijk geluid altijd met zichtbare kenmerken wanneer dat rustig kan.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD