LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Edelhert

Cervus elaphus

Edelherten leven een groot deel van het jaar in groepen, waarbij volwassen mannetjes en hindes met jongen vaak afzonderlijk optrekken. In de bronst verandert die verdeling.

Waar kun je kijken?

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je het edelhert.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een groot hert met een roodbruine zomervacht en grijzer winterkleed; volwassen mannetjes dragen een gewei.

Kijk nog eens goed

Een volwassen edelhert is veel forser dan een ree. De staart is zichtbaar en de lichte spiegel wordt begrensd door donkerder haar. Alleen het mannetje draagt een vertakt gewei; hindes hebben dat niet. In de zomer is de vacht warmer roodbruin, in de winter grijzer. Jonge kalveren dragen tijdelijk lichte vlekjes.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van het edelhert.

Overgangen tussen bos, open terrein en grasland, met voldoende ruimte en rust.

Hoe ziet een dag eruit?

Edelherten leven een groot deel van het jaar in groepen, waarbij volwassen mannetjes en hindes met jongen vaak afzonderlijk optrekken. In de bronst verandert die verdeling. Waar veel mensen komen, verplaatsen de dieren hun activiteit vooral naar vroege ochtend en late avond. Hun reuk, gehoor en vermogen beweging te zien zijn sterk ontwikkeld. Een kop die plotseling omhooggaat en oren die jouw kant opdraaien, zijn een reden om stil te blijven staan.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

Het edelhert is een herkauwende planteneter. Grassen worden het hele jaar gegeten, aangevuld met bladeren, kruiden, jonge scheuten, knoppen, vruchten en boomschors. Welke maaltijd overheerst hangt af van leefgebied en seizoen. Na het eten zoekt het dier een rustige plek om te herkauwen. Zijn dag bestaat dus uit meer dan alleen grazen op een open veld. Dichte dekking vlak bij voedselplekken biedt ook rust wanneer het weer slecht is of er veel menselijke activiteit is.

Een nieuwe generatie

De bronst valt in Nederland vooral in september en oktober. Mannetjes burlen, volgen hindes en meten soms hun krachten met een rivaal. De jongen worden pas eind mei of in juni geboren. Meestal krijgt een hinde één kalf. In de eerste periode ligt dat geregeld stil in dekking terwijl de moeder terugkomt om te zogen. Later volgt het kalf haar steeds vaker. Laat een kalf altijd liggen en bekijk de kudde vanaf een toegestane plek.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Edelhert door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar en vroege zomer: kalveren

Hindes zonderen zich rond de geboorte kort van de groep af. Het kalf kan al snel lopen, maar blijft aanvankelijk veel verborgen liggen. De moeder houdt contact en komt terug om te zogen. Gebruik een kijker en gun dekking haar functie: een kalf hoeft niet uit zijn schuilplek te komen voor een ontmoeting.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Grote gepaarde hoefafdrukken, afgescheurde bast en beschadigde boompjes kunnen op de aanwezigheid van herten wijzen. Zulke sporen zijn niet altijd met zekerheid aan één soort toe te schrijven. In de bronst kan geluid helpen: het diepe burlen draagt ver. Ga niet op geluid af het bos in, maar luister vanaf een openbare kijkplek.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD

Gebieden om deze soort te ontdekken.

Kies een gebied, ontdek waar je op kunt letten en bekijk de wandelingen. Neem de tijd: dieren laten zich niet op bestelling zien.

In welke provincie? Met een wandeling

Gelderland

Veluwe

De Veluwe is het kerngebied van het edelhert. Bos, heide en open plekken wisselen elkaar af; in september krijgt het landschap een extra dimensie door de bronst.

Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebied

Wandelen in dit gebied

Daendels wandeling 2,502 km · Start: Parkeerplaats bij Erf van Daendels, Nieuwe Zuidweg, Epe

Buys Ballot wandeling 3,33 km · Start: Parkeerplaats aan Elburgerweg, Epe

Meer wandelingen

Dellen wandeling · 4,274 km →Start: Parkeerplaats bij Erf van Daendels, Nieuwe Zuidweg, Epe

Peppelerboom · 6,371 km →Start: P-plaats Staatsbosbeheer, Arnhemse Karweg, 3881 Putten

Flevoland

Oostvaardersplassen

Ook de Oostvaardersplassen zijn een leefgebied van edelherten. Gebruik de openbare kijk- en wandelmogelijkheden om het open landschap rustig te bekijken.

Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebied

Verken alle natuurgebieden

VERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren

Een andere soort, een nieuw verhaal.

Mijn bewaarde soorten

Edelhert