LEREN KIJKEN · Zoogdieren
Wild zwijn
Sus scrofa
Wilde zwijnen zijn vooral in schemering en nacht actief, maar in rustige omstandigheden ook overdag. Ze rusten in dichte dekking.

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je het wild zwijn.
Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.
Begin bij het uiterlijk
Een zwaar gebouwd dier met borstelige vacht; jonge dieren hebben een andere tekening dan volwassen dieren.
Kijk nog eens goed
De krachtige, langgerekte snuit, rechtopstaande oren en borstelige vacht geven een stevig zoekbeeld. De staart is vrij recht en eindigt bij volwassen dieren in een haarpluim. Biggen zijn in hun eerste periode opvallend gestreept en worden later roodbruin. Huiskleurige of gevlekte varkens zijn geen betrouwbaar voorbeeld van een typisch wild zwijn.
02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP
De leefwereld van het wild zwijn.
Loof- en gemengde bossen, vaak met eiken en beuken en soms naast landbouwgrond.
Hoe ziet een dag eruit?
Wilde zwijnen zijn vooral in schemering en nacht actief, maar in rustige omstandigheden ook overdag. Ze rusten in dichte dekking. Vrouwtjes en jongen vormen groepen; volwassen mannetjes leven vaak afzonderlijk. Wroeten, schuren en modderbaden horen bij hun gedrag. De modder wordt later langs bomen afgeschuurd. Een zwijn ziet minder scherp dan het ruikt en hoort. Voer het daarom nooit om het dichterbij te krijgen of langer te laten blijven.
03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN
Wat speelt zich buiten ons zicht af?
Wat staat er op het menu?
Het wild zwijn zoekt veel van zijn eten met de snuit in de bodem. Eikels, kastanjes, wortels, knollen, vruchten en andere plantendelen zijn belangrijk. Daar komen onder meer regenwormen, insectenlarven, kleine dieren en aas bij. Zijn neus helpt voedsel onder de grond opsporen. Hoeveel boomzaden er in de herfst beschikbaar zijn, kan het volgende jaar sterk doorwerken in de voortplanting. Een omgewoelde bosbodem laat dus iets zien van een voedselzoeker die het landschap letterlijk openwerkt.
Een nieuwe generatie
Voor de geboorte maakt de zeug een beschutte kraamplek met plantenmateriaal. De hoofdperiode voor paring ligt in late herfst en winter; de jongen verschijnen meestal in het voorjaar. Jonge zwijnen hebben een gestreepte vacht en worden frislingen genoemd. Vrouwtjes met jongen trekken vaak samen op. Houd veel afstand: tussen een moeder en haar jongen komen is gevaarlijk. Blijf op het pad, neem een hond kort bij je en laat altijd een vrije uitweg.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Wild zwijn door het jaar.
Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.
Voorjaar: frislingen
De jonge dieren volgen hun moeder al vroeg en vallen op door hun lengtestrepen. Een groep kan gemakkelijk over een pad verspreid raken. Wacht op ruime afstand tot alle dieren zijn overgestoken. Ga nooit tussen moeder en jongen door en laat ze niet wennen aan voedsel van bezoekers.
Zomer: modder en dekking
Een modderbad helpt bij de verzorging van huid en vacht. Daarna schuren zwijnen zich langs bomen. Je ziet dus soms sporen zonder de dieren te ontmoeten. Laat natte kuilen en dichte rustplekken ongemoeid en bekijk de omgeving vanaf het pad. Ook overdag kan daar onverwacht een dier liggen.
Herfst en winter: boomzaden en paring
Eikels en andere boomzaden kunnen nu veel voedsel opleveren. In late herfst en winter valt doorgaans de paartijd. Volwassen mannetjes zoeken dan de groepen op en kunnen met rivalen vechten. Gun ze extra ruimte; ook een zwijn dat rustig lijkt te eten, blijft een krachtig wild dier.
05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING
Let ook op wat achterblijft.
Omgewoelde grond, hoefafdrukken en een modderige schuurbomen kunnen op zwijnen wijzen. Zoek vanuit het pad naar een combinatie van zulke sporen. Bij een ontmoeting is afstand belangrijker dan een foto. Loop rustig terug als dieren dichtbij staan en blijf vooral uit de buurt van gestreepte biggen en hun moeder.
06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD
Gebieden om deze soort te ontdekken.
Kies een gebied, ontdek waar je op kunt letten en bekijk de wandelingen. Neem de tijd: dieren laten zich niet op bestelling zien.

Gelderland
Veluwe
Onder meer Veluwezoom, Planken Wambuis en de Leuvenumse Bossen behoren tot het zwijnenlandschap. Langs paden kun je omgewoelde bosgrond en andere voedselsporen zien.
Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebiedWandelen in dit gebied
Daendels wandeling 2,502 km · Start: Parkeerplaats bij Erf van Daendels, Nieuwe Zuidweg, Epe
Buys Ballot wandeling 3,33 km · Start: Parkeerplaats aan Elburgerweg, Epe
Meer wandelingen
Dellen wandeling · 4,274 km →Start: Parkeerplaats bij Erf van Daendels, Nieuwe Zuidweg, Epe
Peppelerboom · 6,371 km →Start: P-plaats Staatsbosbeheer, Arnhemse Karweg, 3881 Putten
VERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren



