LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Waterspitsmuis

Neomys fodiens

Een waterspitsmuis is steeds korte tijd bezig en rust vervolgens weer. Dat gebeurt overdag en in de nacht.

Ontdek de leefwereld

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de waterspitsmuis.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een grote spitsmuis met donkere rug en vaak lichte onderzijde; kleuren zijn variabel.

Kijk nog eens goed

De waterspitsmuis heeft een spitse snuit en vaak een donkere rug met lichtere buik, maar de kleur kan sterk wisselen. De oren zijn vrijwel in de vacht verborgen. Stijve haren aan de achterpoten en een haarkiel onder de staart passen bij zijn waterleven. Die fijne kenmerken zijn tijdens een korte ontmoeting moeilijk zichtbaar.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de waterspitsmuis.

Schoon water met rijke water- en oevervegetatie.

Hoe ziet een dag eruit?

Een waterspitsmuis is steeds korte tijd bezig en rust vervolgens weer. Dat gebeurt overdag en in de nacht. Tijdens het zoeken is hij heel beweeglijk: hij kan springen, klauteren, zwemmen en duiken. Door de structuur van de vacht blijft er bij het duiken lucht tussen de haren zitten. Dat helpt hem droog en warm te blijven, ook in koud water. De dieren leven meestal alleen en verschuilen zich voor de rust in ondergrondse holletjes.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De waterspitsmuis jaagt zowel in als buiten het water. Hij eet onder meer insecten, kreeftachtigen, slakken, wormen en larven, maar kan ook kleine vissen en amfibieën of hun eieren pakken. Onder water zoekt hij met de voorpoten tussen steentjes en over de bodem. De achterpoten en staart helpen bij het bewegen. Na de vangst wordt de prooi op een beschutte plek op land gegeten. Zijn speeksel bevat een stof die bij het hanteren van grotere prooien helpt.

Een nieuwe generatie

De voortplantingsperiode loopt van april tot september. Mannetjes trekken dan door leefgebieden van vrouwtjes op zoek naar een partner. Geur en geluid spelen bij hun onderlinge contact een rol. In een ondergronds nest van droog gras worden na enkele weken de jongen geboren. Ze worden nog geruime tijd gezoogd. Een vrouwtje kan meerdere nesten krijgen; de vroegst geboren jongen kunnen soms in hun eerste jaar zelf al aan de voortplanting deelnemen.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Waterspitsmuis door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar: contact langs het water

Vanaf april begint de voortplantingsperiode. Mannetjes kunnen door verschillende vrouwelijke leefgebieden zwerven. Het contact verloopt via geuren en geluiden, grotendeels verborgen tussen de oeverbegroeiing.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Kijk rustig naar de overgang tussen oeverbegroeiing en water. Een klein dier dat snel duikt kan opvallen, maar de herkenning vraagt meer dan alleen dat gedrag. Kleine voetsporen of leeggegeten slakkenhuisjes zijn geen zeker bewijs. Verplaats geen stenen of oevermateriaal en maak geen schuilplek open om het dier te vinden.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD