LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Muskusrat

Ondatra zibethicus

De muskusrat is vooral in de schemering en nacht actief, maar kan ook overdag te zien zijn. Hij zwemt en duikt goed en gebruikt zijn afgeplatte staart bij de voortbeweging.

Waar kun je kijken?

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de muskusrat.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een watergebonden knaagdier met een dichte bruine vacht; vergelijk de bouw met andere oeverbewoners.

Kijk nog eens goed

De lange staart is van opzij afgeplat en bijna zo lang als het lichaam. Dat onderscheidt hem van de brede, platte beverstaart. De muskusrat is groter dan een woelrat of bruine rat, maar kleiner dan een beverrat. De stompe kop, kleine oren en het gedrongen lijf maken het zoekbeeld compleet.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de muskusrat.

Begroeide oevers van stilstaand en stromend water.

Hoe ziet een dag eruit?

De muskusrat is vooral in de schemering en nacht actief, maar kan ook overdag te zien zijn. Hij zwemt en duikt goed en gebruikt zijn afgeplatte staart bij de voortbeweging. In een oever graaft hij een burcht met ingangen onder water; waar dat niet kan, bouwt hij een nest van plantenmateriaal. Hij houdt geen winterslaap. Muskusratten zijn ingevoerd uit Noord-Amerika en worden in Nederland bestreden omdat hun graafwerk oevers en waterkeringen kan beschadigen.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De muskusrat eet vooral water- en oeverplanten. Riet, lisdodde, biezen, zeggen en grassen leveren eetbare delen, waarbij de onderste stengeldelen en wortelstokken belangrijk zijn. Hij neemt ook landbouwgewassen en soms dierlijk voedsel, zoals zoetwatermollusken, kreeften of vis. Wat op een stille waterkant groeit, is voor hem dus tegelijk voedsel en dekking. In de winter spelen de ondergrondse delen van planten een grotere rol dan het groene landschap boven water doet vermoeden.

Een nieuwe generatie

De meeste voortplanting vindt plaats van maart tot september. Een vrouwtje kan in één jaar verschillende nesten krijgen. De jongen worden in een burcht geboren en gaan na enkele weken met hun moeder het water in. Hoewel ze ongeveer een maand na de geboorte al zelfstandig voedsel kunnen zoeken, blijven ze vaak langer binnen haar leefgebied. In het najaar verlaten jonge dieren uiteindelijk hun geboorteplek om een eigen oevertraject te vinden.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Muskusrat door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar: verplaatsen en partners zoeken

In het voorjaar trekken dieren door het waterlandschap op zoek naar een partner en een geschikt leefgebied. Vanaf maart begint doorgaans de voortplantingsperiode. Zo kan een kortstondige passage over een watergang onderdeel zijn van een langere verplaatsing.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Let vanaf het pad op een zwemmend knaagdier waarvan vooral kop en een deel van de rug zichtbaar zijn. Afgeknaagde oeverplanten kunnen opvallen, maar horen niet uitsluitend bij deze soort. Loopsporen kunnen een staartsleep bevatten. Benader geen holen en blijf uit de buurt van bestrijdingsmateriaal langs de waterkant.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD

Gebieden om deze soort te ontdekken.

Kies een gebied, ontdek waar je op kunt letten en bekijk de wandelingen. Neem de tijd: dieren laten zich niet op bestelling zien.

In welke provincie? Met een wandeling

Drenthe · Friesland

Drents-Friese Wold & Leggelderveld

Eerder gezien in dit gebied

Bossen, heide en open plekken wisselen elkaar af in het Drents-Friese Wold. Kies een wandeling en gebruik onderweg de kijktips om de leefwereld van deze soort te ontdekken.

Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebied

Verken alle natuurgebieden

VERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren

Een andere soort, een nieuw verhaal.

Mijn bewaarde soorten

Muskusrat