LEREN KIJKEN · Zoogdieren
Rosse vleermuis
Nyctalus noctula
De rosse vleermuis kan uitvliegen terwijl er nog behoorlijk wat licht is. De snelle, hoge vlucht met lange smalle vleugels doet soms aan een gierzwaluw denken.

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de rosse vleermuis.
Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.
Begin bij het uiterlijk
Een grote vleermuis met een vrij egaal rossige vacht.
Kijk nog eens goed
De rosse tot roodbruine vacht geeft de soort haar naam. Oren zijn kort en rond; het lichaam is compact en de vleugels zijn lang, smal en puntig. Vergeleken met een laatvlieger is de vlucht meestal sneller en zijn de vleugels smaller. In de schemering vallen die vliegkenmerken eerder op dan de vachtkleur.
02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP
De leefwereld van de rosse vleermuis.
Open water, moeras en grasland met geschikte bomen als verblijf.
Hoe ziet een dag eruit?
De rosse vleermuis kan uitvliegen terwijl er nog behoorlijk wat licht is. De snelle, hoge vlucht met lange smalle vleugels doet soms aan een gierzwaluw denken. Tussen dagrustplaats en jachtgebied vliegt ze vaak doelgericht en rechtuit. Ook tijdens de jacht kan zij hoog boven het landschap blijven, al zijn er lagere passages. Veel activiteit valt in de avond- en ochtendschemering; tussendoor keren dieren terug naar hun verblijfplaats.
03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN
Wat speelt zich buiten ons zicht af?
Wat staat er op het menu?
De rosse vleermuis eet wat er aan vliegende insecten beschikbaar is. Grote kevers en nachtvlinders zijn belangrijke voorbeelden, maar ook zwermen kleine dansmuggen kunnen voedsel leveren. Het menu kan daardoor per plek en jaargetijde verschillen. Ze vangt haar prooien in de vlucht, vaak in open ruimte, en maakt daarbij snelle uitvallen en duikbewegingen. Een open plek boven water, een grasland of de lucht boven het bos kan zo onderdeel zijn van dezelfde avondlijke jacht.
Een nieuwe generatie
In de eerste helft van juni worden één of twee jongen geboren. In juli kunnen jonge dieren al zelfstandig zijn. Dan komt ook het paarseizoen op gang. Mannetjes verdedigen een paarverblijf in een boomholte en roepen om vrouwtjes aan te trekken. De meeste paringen vallen in augustus en september. Een mannetje kan verschillende vrouwtjes bij zich krijgen, terwijl andere mannetjes niet welkom zijn. De rol van een boomholte kan dus tijdens het jaar veranderen.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Rosse vleermuis door het jaar.
Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.
Voorjaar: bewegen tussen leefgebieden
Rosse vleermuizen kunnen over grote afstanden trekken. Hoe ver een dier reist verschilt, en niet elk dier volgt hetzelfde patroon. Verblijfplaatsen in bomen en geschikte insectenrijke jachtgebieden horen samen bij het landschap dat zij nodig heeft.
Zomer: jongen leren vliegen
Begin juni worden de jongen geboren en in juli kunnen ze al zelfstandig zijn. De kraamperiode gaat zo snel over in een volgende levensfase. Kijk in de schemering naar de vlucht, zonder bij een boomholte te wachten of dieren te storen.
Nazomer en winter: balts en verplaatsing
In augustus en september vinden veel paringen plaats. Mannetjes lokken vrouwtjes met hun werfroep naar een paarboom. Ook trek kan bij de overgang naar de winter horen; een zomerse vleermuisgroep hoeft niet op dezelfde plek te overwinteren.
05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING
Let ook op wat achterblijft.
Kijk al in de vroege schemering naar grote, snelle vleermuizen boven open terrein of een bosrand. Volg de lange vleugels en de rechte vlucht in plaats van alleen een donkere stip. Op een batdetector kan de afwisseling van hogere en lagere roepen helpen bij herkenning. Raak gebruikte boomholtes niet aan.
06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD
Begin bij het landschap.
Gebruik de leefwereld en kijktips hierboven als vertrekpunt voor je volgende wandeling.
Deze wandelgebieden laten je een vergelijkbaar landschap ontdekken. Ze zijn geen vaste kijkplekken voor rosse vleermuis.

Noord-Brabant
Brabantse Wal
Bos · Veen & moeras · Water
Wandelpad Vos · 3,205 km Start: Startpunt Staartse Heide, Staartsestraat 57, 4635 RC HuijbergenOntdek het landschap
Noord-Holland
Duinen en Lage Land Texel
Bos · Grasland · Veen & moeras
Ploegelanden · 3,167 km Start: Startpunt Monnikenweg, wandelnetwerk TexelOntdek het landschap
Drenthe
Dwingelderveld
Bos · Grasland · Veen & moeras · Water
Boswandeling Spier · 5,105 km Start: Natuurpoort Spier, Oude Postweg 12, 9417 TG SpierOntdek het landschapVERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren



