LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Mopsvleermuis

Barbastella barbastellus

De mopsvleermuis kan al kort na zonsondergang uitvliegen. In de jachtvlucht is hij wendbaar en maakt hij geregeld duikbewegingen.

Ontdek de leefwereld

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de mopsvleermuis.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een donkere vleermuis met korte, gedrongen snuit en lichtgetipte haren.

Kijk nog eens goed

Het korte, brede snuitje verklaart de naam mopsvleermuis. De donkere oren raken elkaar boven de snuit via een huidplooi. De rugvacht is heel donker, met lichtere haarpunten die een zilverachtige glans geven. Het zijn fraaie kenmerken op een duidelijke foto, maar nauwelijks herkenbaar in een snelle nachtelijke passage.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de mopsvleermuis.

Structuurrijk bos met oude delen, bosranden en open plekken.

Hoe ziet een dag eruit?

De mopsvleermuis kan al kort na zonsondergang uitvliegen. In de jachtvlucht is hij wendbaar en maakt hij geregeld duikbewegingen. Hij benut zowel de ruimte boven boomkronen als bosranden en open plekken tussen het bos. Overdag verschuilt hij zich onder meer achter schors of in andere nauwe ruimten. In Nederland is hij zeer zeldzaam. Zijn aanwezigheid kan dus niet worden afgeleid uit alleen een geschikt oud bos of een langs vliegende vleermuis.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

Nachtvlinders vormen het belangrijkste voedsel van de mopsvleermuis. Andere vliegende insecten vullen dat menu aan. Bijzonder is dat hij niet uitsluitend harde echogeluiden gebruikt: ook heel zachte signalen helpen hem bij de jacht. Sommige nachtvlinders horen die zachte geluiden niet, zodat de vleermuis dichterbij kan komen. Hij zoekt prooien boven boomkronen, langs bosranden en dicht bij begroeiing. Zijn voedselkeuze maakt de nachtelijke insectenwereld van een gevarieerd bos bijzonder belangrijk.

Een nieuwe generatie

Vanaf half juni worden één of twee jongen geboren. Kraamgroepen kunnen boomholtes gebruiken en wisselen geregeld van plek. Voor zomerrust kunnen ook smalle scheuren en ruimtes achter losse boomschors geschikt zijn. Vanaf half augustus vindt paring plaats rond plekken waar dieren zwermen, soms dezelfde plekken die later voor de winter dienen. Een mannetje kan een kleine paargroep vormen. Een enkele geschikte boom vertelt dus niet het hele verhaal van een kolonie.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Mopsvleermuis door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Zomer: leven tussen oude bomen

Vanaf half juni worden de jongen geboren. De kraamgroep kan tussen verschillende boomruimtes verhuizen. Een bos met meerdere geschikte schuilbomen biedt daardoor iets anders dan één losse holte; laat oude bomen en loshangende schors ongemoeid.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Bij deze zeldzame vleermuis is geluid een belangrijk hulpmiddel. De afwisseling van twee typen roepen kan op een batdetector een kenmerkend ritme geven, maar vraagt ervaring. Blijf bij een toevallige avondwandeling bij het bekijken van vliegende dieren. Trek geen schors los en zoek niet in boomholtes naar slapende vleermuizen.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD