LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Kleine dwergvleermuis

Pipistrellus pygmaeus

Ruim na zonsondergang komt de kleine dwergvleermuis tevoorschijn voor zijn jachtvluchten. Hij beweegt door open ruimte langs beschutte bosranden en houtwallen, vaak in een waterrijke omgeving.

Ontdek de leefwereld

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de kleine dwergvleermuis.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een zeer kleine vleermuis, moeilijk te onderscheiden van gewone dwergvleermuis.

Kijk nog eens goed

De bruine rug kan een warme, wat roodachtige glans hebben. Buik, snuit en oorbasis zijn vaak lichter dan bij de gewone dwergvleermuis. Dat zijn subtiele verschillen die bij een snel vliegend dier nauwelijks zichtbaar zijn. Grootte alleen is evenmin voldoende om de twee dwergvleermuizen uit elkaar te houden.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de kleine dwergvleermuis.

Boomrijke omgeving met beschutting, vaak bij water.

Hoe ziet een dag eruit?

Ruim na zonsondergang komt de kleine dwergvleermuis tevoorschijn voor zijn jachtvluchten. Hij beweegt door open ruimte langs beschutte bosranden en houtwallen, vaak in een waterrijke omgeving. Overdag zoekt hij nauwe schuilruimtes op, bijvoorbeeld in gebouwen. Ook boomruimtes en vleermuiskasten kunnen worden gebruikt. De soort is in Nederland zeldzaam en lijkt sterk op de gewone dwergvleermuis; een klein silhouet boven een vijver is daarom nog geen zekere herkenning.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De kleine dwergvleermuis zoekt vooral kleine vliegende insecten die bij vochtige plekken leven. Dansmuggen en knutten vormen een belangrijk deel van het menu. Daarnaast vangt hij onder meer nachtvlinders en kevers. Hij onderschept zijn prooien in de lucht en gebruikt daarbij niet alleen zijn bek: ook de vleugels en het vlies tussen de achterpoten helpen bij het vangen. Water en beschutte begroeiing betekenen voor deze vleermuis dus ook een omgeving met geschikt voedsel.

Een nieuwe generatie

In juni worden de jongen geboren, vaak twee bij een vrouwtje. De vrouwtjes leven voor de geboorte en het grootbrengen samen in een kraamgroep. Mannetjes bezetten al vanaf juni een paarplaats en laten speciale roepen horen om vrouwtjes te lokken. De paringen volgen vooral in augustus en september. De bevruchting gebeurt pas in het daaropvolgende voorjaar: het vrouwtje bewaart het sperma gedurende de winter.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Kleine dwergvleermuis door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar: terug naar het actieve leven

Na de winter hervatten vleermuizen hun actieve leven. Bij de vrouwtjes vindt nu de bevruchting plaats, hoewel de paring al eerder gebeurde. Beschutte jachtplekken met kleine vliegende insecten worden weer belangrijk.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Let in de schemering op kleine vleermuizen die herhaald langs dezelfde beschutte rand vliegen. Het onderscheid met de gewone dwergvleermuis vraagt doorgaans om geluidsherkenning met een batdetector. Keuteltjes zijn op zichzelf niet betrouwbaar op soort te brengen. Kijk naar vliegende dieren en laat hun verblijfplaatsen met rust.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD