LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Hazelmuis

Muscardinus avellanarius

De hazelmuis is een uitstekende klimmer en komt maar weinig op de grond. In de nacht beweegt hij door dicht struikgewas, waarbij de lange staart helpt bij het evenwicht.

Ontdek de leefwereld

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de hazelmuis.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een warmbruine slaapmuis met een dichtbehaarde staart.

Kijk nog eens goed

De warm oranje- tot bruinachtige vacht, grote ronde ogen en dichtbehaarde staart vormen samen het zoekbeeld. De buik is licht. De eikelmuis heeft een duidelijk masker en een anders getekende staart. Jonge hazelmuizen zijn veel grijzer dan volwassen dieren, zodat alleen de warme kleur als herkenningsregel tekortschiet.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de hazelmuis.

Dicht struweel en loofbosranden in heuvelachtig landschap.

Hoe ziet een dag eruit?

De hazelmuis is een uitstekende klimmer en komt maar weinig op de grond. In de nacht beweegt hij door dicht struikgewas, waarbij de lange staart helpt bij het evenwicht. Overdag rust hij in een zelfgemaakt nest. In een seizoen kunnen meerdere van zulke slaapnesten worden gebruikt, naast een kraamnest en een winterverblijf. De verbinding tussen struiken is daardoor niet alleen een rand langs het bos, maar de eigenlijke route door zijn leefwereld.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De hazelmuis eet wat het struikgewas in verschillende seizoenen aanbiedt. Bessen, vruchten, noten en zaden vormen een belangrijk deel van het menu, naast knoppen, bladeren en jonge twijgen. In voorjaar en zomer kunnen ook insecten, stuifmeel en nectar worden benut. Rijpe bramen en hazelnoten passen bij het latere deel van het jaar. Voor de winter legt hij geen voedselvoorraad aan. Hij moet vóór de winterslaap voldoende vet in zijn eigen lichaam opslaan.

Een nieuwe generatie

De voortplanting loopt van het voorjaar tot in september. De jongen worden in een groter, stevig geweven kraamnest geboren. Ze zijn aanvankelijk kaal en blind en blijven langdurig afhankelijk van hun moeder. In één seizoen kan een vrouwtje meer dan één worp grootbrengen. De nestbouw vindt plaats tussen stengels en takken met bladeren en ander plantenmateriaal uit de omgeving. Een compact nestbolletje in de struiken is dus geen voorwerp om op te pakken of open te maken.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Hazelmuis door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar

Na de winterrust begint opnieuw een leven tussen de struiken. Het menu kan bestaan uit jonge plantendelen, bloembezoek en kleine insecten. De voortplantingsperiode komt op gang; een afwisselende begroeiing biedt voedsel op verschillende momenten.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Aan een hazelnoot kan een glad geknaagd gat met fijne schuine tandsporen zitten. Dat vraagt zorgvuldige vergelijking met het werk van andere knagers. Ook ronde nesten in struikgewas kunnen opvallen. Bekijk zulke aanwijzingen uitsluitend van buitenaf: trek geen takken uiteen en raak een nest niet aan.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD