LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Franjestaart

Myotis nattereri

De franjestaart verlaat zijn verblijfplaats vrij laat op de avond. Hij vliegt tijdens de jacht vaak heel langzaam en kan op korte afstand van bladeren, stammen en muren manoeuvreren.

Ontdek de leefwereld

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de franjestaart.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een vleermuis met lichte buik en relatief brede vleugels; specialistische kenmerken blijven nodig.

Kijk nog eens goed

De naam verwijst naar stijve borstelharen aan de rand van de staartvlieghuid. Dat detail zie je niet bij een normale avondwandeling. De lichte buik contrasteert met de grijsbruine rug en de oren buigen aan het einde iets omhoog. Voor betrouwbare herkenning zijn meer kenmerken nodig dan alleen een lichte onderzijde in vlucht.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de franjestaart.

Bos en landschappen met lijnen van bomen en oevers.

Hoe ziet een dag eruit?

De franjestaart verlaat zijn verblijfplaats vrij laat op de avond. Hij vliegt tijdens de jacht vaak heel langzaam en kan op korte afstand van bladeren, stammen en muren manoeuvreren. De soort is meestal een standvleermuis: zomerverblijven, zwermplekken en winterverblijven liggen binnen een betrekkelijk beperkt groter gebied. Dat maakt verbindingen tussen verschillende plekken belangrijk. Wie alleen naar snelle silhouetten hoog in de lucht kijkt, mist juist deze laag en nauwkeurig jagende vleermuis.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De franjestaart zoekt veel prooien vlak bij een oppervlak. Hij pakt insecten van bladeren, gras, boomstammen, muren of de bodem. Ook spinnen en hooiwagens kunnen op het menu staan. Soms gebruikt hij de staartvlieghuid bij het grijpen en kan hij met zijn achterpoten zelfs een spin uit haar web halen. Het voedsel hoeft dus niet allemaal rond te vliegen. Zijn langzame, uiterst wendbare vlucht past bij nauwkeurig zoeken tussen en langs de begroeiing.

Een nieuwe generatie

De jongen worden meestal rond eind juni en begin juli geboren, doorgaans één per vrouwtje. Na enkele weken kunnen ze vliegen en worden ze zelfstandig. De paring gebeurt later bij het zwermen of in winterverblijven, waarna de bevruchting tot het voorjaar wordt uitgesteld. De seizoenen zijn daarmee verbonden, ook al zitten er maanden tussen paring en geboorte. Beschutte verblijven en rust zijn belangrijk; inspecteer geen holten of winterruimten om dieren te zien.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Franjestaart door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar

De bevruchting vindt plaats na de winterrust, hoewel eerder in het jaar is gepaard. Het actieve seizoen vraagt weer insectenjacht. Bij een late avondwandeling kun je letten op de langzame vlucht langs de begroeiing, zonder rustplekken op te zoeken.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Let vanaf een toegankelijk pad op vleermuizen die heel langzaam langs vegetatie bewegen. Het gedrag is interessant, maar niet genoeg voor een zekere naam. Ook de keutels zijn meestal niet tot op soort te herkennen. Gebruik geen lamp om een rustend dier uit een holte of verblijfplaats te laten komen.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD