LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Bruinvis

Phocoena phocoena

Bruinvissen leven vaak alleen of in kleine groepjes. Ze moeten geregeld bovenkomen om adem te halen, maar blijven bij voedsel zoeken soms minuten onder water.

Waar kun je kijken?

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de bruinvis.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een kleine walvisachtige met een lage, driehoekige rugvin en een geleidelijke overgang tussen donkere rug en lichte buik.

Kijk nog eens goed

De bruinvis heeft een stompe kop zonder uitstekende dolfijnensnuit. Midden op de rug staat een lage, driehoekige vin. De rug is donkerder dan de flanken en buik. Meestal zie je niet het hele dier maar een korte boog boven water. Vorm en rustige bovenkomst zeggen dan meer dan een schatting van de grootte.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de bruinvis.

Vooral ondiepere zeeën, kustwater en soms brak water.

Hoe ziet een dag eruit?

Bruinvissen leven vaak alleen of in kleine groepjes. Ze moeten geregeld bovenkomen om adem te halen, maar blijven bij voedsel zoeken soms minuten onder water. Aan het oppervlak rollen kop, rug en rugvin snel achter elkaar voorbij. Spectaculaire sprongen zijn veel minder kenmerkend dan bij sommige dolfijnen. Daardoor kun je gemakkelijk over een dier heen kijken. Een kalme zee maakt de kleine bewegingen beter zichtbaar dan een druk oppervlak met schuimkoppen.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De bruinvis eet vooral kleine vissen. In Nederlandse wateren zijn onder meer wijting, sprot en grondels belangrijk; ook andere beschikbare vissen en soms ongewervelde zeedieren worden gegeten. Hij zoekt voedsel met echolocatie: geluid helpt om prooien onder water te vinden. Kleine vissen worden met de tanden gepakt en doorgeslikt. Zijn menu volgt de voedselmogelijkheden in het water, niet een vaste zichtplek voor bezoekers. Een groep jagende zeevogels kan op voedsel wijzen, maar bewijst geen aanwezigheid van een bruinvis.

Een nieuwe generatie

De jongen worden in de late lente of zomer geboren, na een lange draagtijd. Een vrouwtje krijgt doorgaans één kalf. Het jong blijft bij de moeder, drinkt nog maanden melk en gaat gaandeweg ook zelf vis eten. Het heeft dus tijd nodig om zelfstandig te worden. Een moeder met kalf hoeft geen opvallende sprongen te maken: vaak blijft het bij korte rustige ademhalingen aan het oppervlak. Benader zulke dieren niet met een boot.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Bruinvis door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar: een kustwater vol beweging

Bruinvissen volgen hun voedsel en zijn niet op een vast kustpunt te verwachten. Rustig water helpt bij het kijken: zoek naar een lage rugvin en blijf na een eerste glimp dezelfde omgeving volgen. Er is geen korte, landelijke periode die overal de aanwezigheid aan de kust garandeert.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Blijf op één veilige kustplek staan en zoek met de kijker naar een klein, donker driehoekje dat even boven water verschijnt. Kijk daarna nog even in dezelfde richting: vaak volgt een volgende ademhaling. Verwar een golfkam of vogel niet meteen met een dier. Een korte rugboog zonder lange snuit past bij het zoekbeeld.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD