LEREN KIJKEN · Zoogdieren
Bosvleermuis
Nyctalus leisleri
De bosvleermuis vliegt vrij vroeg op de avond uit, vaak kort na zonsondergang. Hij kan dan nog tegen de lichte hemel worden opgemerkt.

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de bosvleermuis.
Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.
Begin bij het uiterlijk
Lijkt op een kleinere, donkerder rosse vleermuis; een silhouet alleen geeft geen zekerheid.
Kijk nog eens goed
De bosvleermuis lijkt op een kleinere rosse vleermuis. De vacht is doorgaans donkerder bruin, maar in vlucht is kleur lastig te beoordelen. Ook de lichaamsmaat is zonder vergelijking niet eenvoudig te schatten. De snelle vlucht en smalle vleugels geven het zoekbeeld; betrouwbare soortherkenning vraagt meer dan één silhouet.
02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP
De leefwereld van de bosvleermuis.
Bosrijke omgeving met oude bomen en holten.
Hoe ziet een dag eruit?
De bosvleermuis vliegt vrij vroeg op de avond uit, vaak kort na zonsondergang. Hij kan dan nog tegen de lichte hemel worden opgemerkt. Zijn vlucht is snel en voert langs boomranden en boven open ruimten. De soort kan zich in het voor- en najaar over grote afstanden verplaatsen. Een bosvleermuis gebruikt dus niet alleen een losse boom als verblijfplaats, maar maakt deel uit van een veel groter landschap met jachtgebieden en seizoensverblijven.
03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN
Wat speelt zich buiten ons zicht af?
Wat staat er op het menu?
Nachtvlinders zijn geliefde prooien van de bosvleermuis. Ook muggen, vliegen, kevers, schietmotten en andere insecten worden gevangen. De jacht speelt zich af langs bosranden, boven boomkronen en open plekken, maar ook boven water of in een parkachtig landschap. Lange smalle vleugels passen bij zijn snelle vlucht. Let dus niet alleen laag tussen struiken: deze vleermuis gebruikt ook de ruimte boven het bos en maakt daar zijn snelle jachtrondes.
Een nieuwe generatie
Bosvleermuizen kunnen in de zomer groepen vormen in boomholten. Ook vleermuiskasten en soms gebouwen worden gebruikt. Oude bomen met geschikte holten zijn daardoor belangrijk voor hun groepsleven. Vrouwtjes brengen hun jongen in de zomer groot, waarna de nieuwe generatie ook zelfstandig gaat vliegen. Een holte of kast is een beschutte verblijfplaats en geen plek om te openen voor een ontmoeting.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Bosvleermuis door het jaar.
Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.
Voorjaar
Bosvleermuizen kunnen zich tussen winter- en zomergebieden verplaatsen. In Europa lopen zulke trekbewegingen vaak richting noordoost. De periode laat zien dat oude bomen en goede jachtplekken onderdeel zijn van een groter, verbonden landschap.
Zomer
Kolonies gebruiken vooral boomholten. Na zonsondergang worden jachtvluchten gemaakt langs bosranden, boven kronen en open plekken. Op een heldere avond kun je proberen de snelle vleermuizen tegen de resterende lucht te volgen, zonder een verblijfplaats op te zoeken.
Najaar en winter
In het najaar kunnen dieren zuidwestwaarts trekken. Een deel kan ook in Nederland blijven. Er is minder bekend over hun wintergedrag dan over de zomer; zowel bomen als gebouwen kunnen als winterverblijf dienen. Verstoor zulke rustplekken niet.
05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING
Let ook op wat achterblijft.
Kijk op een rustige avond boven boomkronen en langs een open bosrand. Lange vleugels en een snelle vlucht vallen eerder op dan kleine kleurverschillen. In de late herfst kunnen jagende dieren soms al in de namiddag verschijnen. Bekijk alleen vrij vliegende dieren; zoek geen kasten of holten af naar rustende exemplaren.
06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD
Begin bij het landschap.
Gebruik de leefwereld en kijktips hierboven als vertrekpunt voor je volgende wandeling.
Deze wandelgebieden laten je een vergelijkbaar landschap ontdekken. Ze zijn geen vaste kijkplekken voor bosvleermuis.

Noord-Brabant
Brabantse Wal
Bos
Wandelpad Vos · 3,205 km Start: Startpunt Staartse Heide, Staartsestraat 57, 4635 RC HuijbergenOntdek het landschap
Noord-Holland
Duinen en Lage Land Texel
Bos
Ploegelanden · 3,167 km Start: Startpunt Monnikenweg, wandelnetwerk TexelOntdek het landschap
Drenthe
Dwingelderveld
Bos
Boswandeling Spier · 5,105 km Start: Natuurpoort Spier, Oude Postweg 12, 9417 TG SpierOntdek het landschapVERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren



