LEREN KIJKEN · Zoogdieren
Wisent
Bison bonasus
Wisenten zijn vaak in ochtend en avond actief, maar kunnen ook op andere momenten bewegen of eten. Koeien en hun nakomelingen leven in groepen, geleid door een ervaren koe.
01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de wisent.
Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.
Begin bij het uiterlijk
Een groot, zwaar gebouwd rund met overwegend bruine vacht.
Kijk nog eens goed
De hoge voorhand, stevige kop en korte omhoog gebogen hoorns geven de wisent een herkenbaar profiel. De vacht is donkerbruin; kalveren beginnen roodbruiner. In de winter wordt de beharing langer en ruiger en valt de baard sterker op. Het dier is hoger aan de schouders dan aan de achterkant, een bruikbaar verschil met veel runderen.
02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP
De leefwereld van de wisent.
Geschikt terrein binnen beheerde herintroductieprojecten; bezoekregels zijn plaatsgebonden.
Hoe ziet een dag eruit?
Wisenten zijn vaak in ochtend en avond actief, maar kunnen ook op andere momenten bewegen of eten. Koeien en hun nakomelingen leven in groepen, geleid door een ervaren koe. Stieren staan vaker alleen of in een apart groepje. De dieren drinken geregeld, nemen zandbaden en schuren zich aan bomen. Zij kunnen veel sneller bewegen dan hun rustige stap suggereert. Nederlandse wisenten leven in aangewezen beheerde natuurgebieden; dat is iets anders dan een overal vrij voorkomende soort.
03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN
Wat speelt zich buiten ons zicht af?
Wat staat er op het menu?
De wisent is een herkauwer die meer eet dan alleen gras. Kruiden, bladeren, jonge scheuten, eikels, bessen en bast horen eveneens bij zijn menu. Vooral in het najaar en de winter worden houtige planten belangrijk. Dan kan een dier met zijn bek repen bast van een struik of boom trekken. Ook wortels kunnen worden uitgegraven. Door eten, graven en het openhouden van vegetatie beïnvloeden wisenten hun omgeving; hun maaltijd is daarmee tegelijk een deel van het landschapsverhaal.
Een nieuwe generatie
De bronst ligt van augustus tot oktober. Stieren sluiten zich dan bij groepen vrouwtjes aan. Na ongeveer negen maanden wordt meestal één kalf geboren, veelal in mei of juni. De moeder trekt zich voor de geboorte tijdelijk terug. Het kalf kan al snel staan en sluit enkele dagen later met haar bij de kudde aan. Verschillende kalveren kunnen samen opgroeien onder toezicht van een volwassen dier. De moeder kan haar kalf tot ongeveer een jaar zogen.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Wisent door het jaar.
Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.
Voorjaar en vroege zomer: kalveren
In mei en juni worden veel kalveren geboren. De moeder trekt zich eerst terug en sluit later weer bij de groep aan. Een jong kalf staat al snel, maar heeft tijd nodig voordat het goed met de kudde kan meelopen.
Nazomer en herfst: de bronst
Van augustus tot oktober zoeken stieren de groepen vrouwtjes op. Onderlinge rangorde wordt dan belangrijk. Geef kuddes en alleenstaande stieren veel ruimte; kijkgedrag moet steeds passen binnen de toegangsregels van het betreffende terrein.
Winter: bast en een dikke vacht
De wintervacht is langer en dichter. Houtige planten leveren aanvullend voedsel en bastvraat kan aan stammen zichtbaar worden. Ook water blijft nodig: wisenten kunnen sneeuw eten of met hun hoeven ijs bij een drinkplek breken.
05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING
Let ook op wat achterblijft.
Brede hoefafdrukken, geschuurde stammen en open zandbadplekken kunnen iets vertellen over het gebruik van een terrein. Waar kijken is toegestaan, observeer je vanaf de aangewezen route of met een gids. Houd de voorgeschreven afstand aan. Loop nooit tussen dieren door en benader geen moeder met een kalf.
06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD
Gebieden om deze soort te ontdekken.
Kies een gebied, ontdek waar je op kunt letten en bekijk de wandelingen. Neem de tijd: dieren laten zich niet op bestelling zien.

Zuid-Holland · Noord-Holland
Kennemerland-Zuid
De wisenten leven in het Kraansvlak, een afgebakend deel van Zuid-Kennemerland. Er is een uitkijkpunt; het officiële Wisentenpad is alleen in het daarvoor geopende seizoen toegankelijk. Blijf op het pad, houd minstens 50 meter afstand en neem geen hond mee. De overige gebiedswandelingen gaan niet automatisch door het Kraansvlak.
Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebiedVERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren



