LEREN KIJKEN · Zoogdieren
Vos
Vulpes vulpes
De vos is vooral een schemer- en nachtdier. Buiten de tijd waarin de jongen klein zijn, rust hij veelal bovengronds in dekking in plaats van altijd in een hol.

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de vos.
Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.
Begin bij het uiterlijk
Een slanke hondachtige met spitse oren en een volle staart; de vacht is niet altijd felrood.
Kijk nog eens goed
De lange, volle staart, spitse snuit en rechtopstaande puntoren geven een goed zoekbeeld. Achter de oren is de vacht vaak donker. De staartpunt is dikwijls wit, maar kleur en omvang verschillen per dier en seizoen. Een vos in dikke wintervacht kan veel forser lijken dan hetzelfde dier in de zomer.
02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP
De leefwereld van de vos.
Uiteenlopende landschappen, inclusief stadsranden, zolang voedsel en dekking beschikbaar zijn.
Hoe ziet een dag eruit?
De vos is vooral een schemer- en nachtdier. Buiten de tijd waarin de jongen klein zijn, rust hij veelal bovengronds in dekking in plaats van altijd in een hol. Met goed gehoor, een scherpe neus en ogen die weinig licht aankunnen, kan hij rustig de omgeving afzoeken. Vaak beweegt hij alleen door het landschap, ook al maken andere vossen deel uit van zijn familiegroep. Laat hem zelfstandig zijn route kiezen.
03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN
Wat speelt zich buiten ons zicht af?
Wat staat er op het menu?
Een vos past zijn maaltijd aan wat hij gemakkelijk kan vinden. Woelmuizen, konijnen en andere kleine zoogdieren zijn belangrijk, maar ook insecten, eieren, bessen, gevallen fruit en aas worden gegeten. Soms staat hij plots stil en springt hij op een onzichtbare prooi in het gras. Daarbij helpt zijn gehoor. Voedsel dat niet meteen nodig is, kan hij in een kuiltje verbergen. De vossensnuit is dus niet alleen een jachtwerktuig, maar ook een hulpmiddel om een eerdere maaltijd terug te vinden.
Een nieuwe generatie
De paartijd ligt in de winter. Eind maart of begin april worden de jongen meestal in een beschut hol geboren. Aanvankelijk zijn ze donker van kleur en blind. De moeder blijft dicht bij hen; het mannetje brengt in de eerste periode voedsel. Na enkele weken komen de jongen buiten en beginnen ze hun omgeving te verkennen. Later in het jaar zoeken jonge vossen een eigen leefgebied. Blijf uit de buurt van holen en mogelijke speelplaatsen.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Vos door het jaar.
Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.
Winter: de paartijd
In de winter gaan vossen op zoek naar een partner. Een mannetje kan een vrouwtje enige tijd volgen. De dikke vacht maakt de dieren forser dan in de zomer. Ook nu wordt voedsel gezocht; de vos slaapt niet door de winter heen en profiteert van uiteenlopende bereikbare maaltijden.
Voorjaar en zomer: jonge vossen groeien op
De eerste levensweken blijven de jongen in een hol. Later komen zij buiten en leren ze hun omgeving kennen. Beide ouders kunnen voedsel aanbrengen, terwijl de moeder de directe verzorging doet. Bekijk een toevallige ontmoeting op afstand en blijf niet bij een plek staan waar jonge dieren zich ophouden.
Nazomer en herfst: zelfstandig worden
Jonge vossen verlaten geleidelijk de vertrouwde omgeving en zoeken een eigen leefgebied. In deze tijd vormen bessen en vruchten bovendien een aanvulling op dierlijk voedsel. Een vos aan een bosrand kan dus met heel verschillende dingen bezig zijn. Volg rustig wat hij doet zonder zijn route te kruisen.
05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING
Let ook op wat achterblijft.
Op zachte grond kunnen hondachtige afdrukken staan, maar een enkele prent is niet genoeg voor zekerheid. Een vos loopt geregeld heel doelgericht in een smal spoor. Bij een ontmoeting helpt het gedrag: stilstaan, luisteren, de kop kantelen en soms een muizensprong maken. Gebruik een kijker en lok een vos nooit met voedsel dichterbij.
06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD
Gebieden om deze soort te ontdekken.
Kies een gebied, ontdek waar je op kunt letten en bekijk de wandelingen. Neem de tijd: dieren laten zich niet op bestelling zien.

Drenthe · Friesland
Drents-Friese Wold & Leggelderveld
Eerder gezien in dit gebiedBossen, heide en open plekken wisselen elkaar af in het Drents-Friese Wold. Kies een wandeling en gebruik onderweg de kijktips om de leefwereld van deze soort te ontdekken.
Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebied
Flevoland
Oostvaardersplassen
Eerder gezien in dit gebiedLees het landschap en gebruik de kijktips hierboven tijdens je bezoek.
Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebied
Zuid-Holland
Solleveld & Kapittelduinen
Eerder gezien in dit gebiedBos · Duinen
Lees het landschap en gebruik de kijktips hierboven tijdens je bezoek.
Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebied
Zeeland · Zuid-Holland
Voordelta
Eerder gezien in dit gebiedDuinen · Kust & zee
Lees het landschap en gebruik de kijktips hierboven tijdens je bezoek.
Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebied
Zuid-Holland
Voornes Duin
Eerder gezien in dit gebiedBos · Duinen · Grasland · Veen & moeras
Lees het landschap en gebruik de kijktips hierboven tijdens je bezoek.
Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebiedVERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren



