LEREN KIJKEN · Zoogdieren
Veldspitsmuis
Crocidura leucodon
De veldspitsmuis leeft meestal alleen en is vooral in de nacht actief. Overdag is hij soms eveneens onderweg.

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de veldspitsmuis.
Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.
Begin bij het uiterlijk
Een scherpe overgang tussen donkere bovenzijde en lichte onderkant.
Kijk nog eens goed
De veldspitsmuis heeft een scherpe overgang tussen zijn donkere bovenzijde en lichte buik. De spitse snuit, zichtbare oren en korte, tweekleurige staart zijn bruikbare onderdelen van het zoekbeeld. Op de staart staan langere lichte haren. Jonge dieren kunnen een minder uitgesproken tekening hebben, waardoor het kleurcontrast alleen niet genoeg is.
02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP
De leefwereld van de veldspitsmuis.
Kleinschalig agrarisch landschap met ruigten en lijnvormige vegetatie.
Hoe ziet een dag eruit?
De veldspitsmuis leeft meestal alleen en is vooral in de nacht actief. Overdag is hij soms eveneens onderweg. Zijn kleine ogen leveren weinig houvast; hij vertrouwt vooral op zijn snuit, snorharen, reuk en gehoor. Rustig zoekend beweegt hij door de lage begroeiing, lopend of met kleine sprongen. Tegenover soortgenoten is hij minder onverdraagzaam dan sommige andere spitsmuizen. Het meeste van dit leven blijft echter aan het zicht onttrokken.
03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN
Wat speelt zich buiten ons zicht af?
Wat staat er op het menu?
De veldspitsmuis zoekt met reuk en tast naar kleine prooidieren in de strooisellaag. Kevers, larven, wormen, pissebedden, slakken en spinnen horen bij zijn menu. Hij grijpt prooien met zijn bek en kan een bewegend dier met de voorpoten vasthouden. Puntige kiezen helpen bij het openmaken van insectenpantsers. Ondanks zijn muisachtige naam is hij dus vooral een kleine jager. Door zijn energieverbruik moet hij geregeld opnieuw op zoek naar eten.
Een nieuwe generatie
Van april tot september valt de voortplantingsperiode. Mannetje en vrouwtje gebruiken dan verschillende roepjes en geur speelt een rol bij het contact. De jongen worden na ongeveer een maand geboren en groeien snel op. De ogen gaan pas later open, terwijl ze zich daarvoor al kunnen verplaatsen. Bij het volgen van de moeder kunnen jongen een karavaantje vormen waarbij zij elkaar vasthouden. Een vrouwtje kan in één seizoen meerdere nesten grootbrengen.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Veldspitsmuis door het jaar.
Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.
Voorjaar: contact en jongen
Vanaf april kunnen partners elkaar opzoeken. Geuren en verschillende roepjes helpen bij hun contact. De korte draagtijd maakt een vlotte opvolging van nesten mogelijk, al blijven de pasgeboren jongen eerst volledig afhankelijk van de moeder.
Zomer: een karavaan in het groen
Tijdens het grootbrengen kunnen jongen achter hun moeder aan bewegen en elkaar vasthouden. Dat karavaangedrag is bijzonder om te begrijpen, maar de kans dat je het zomaar ziet blijft klein. Laat de lage vegetatie als veilige dekking intact.
Na de zomer: verborgen blijven eten
Na de voortplanting blijven kleine bodemdieren belangrijk voedsel. De veldspitsmuis gaat vooral op reuk en tast door zijn omgeving. In plaats van een duidelijke wintervertoning is het vooral de beschutte strooisellaag die zijn leven mogelijk maakt.
05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING
Let ook op wat achterblijft.
Een korte beweging onder de begroeiing kan een spitsmuis verraden, maar pootafdrukken en uitwerpselen zijn zelden goed genoeg voor soortherkenning. Ook een muskusachtige geur bij een schuilplek is geen zelfstandige naam. Blijf rustig kijken zonder de dekking weg te halen. Vangen hoort niet bij een gewone natuurwandeling.
06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD
Begin bij het landschap.
Gebruik de leefwereld en kijktips hierboven als vertrekpunt voor je volgende wandeling.
Kies een natuurgebied voor een wandeling en laat je verrassen door wat je onderweg tegenkomt.
Verken alle natuurgebiedenVERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren



