LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Mol

Talpa europaea

Een mol leeft meestal alleen en verdedigt zijn gangenstelsel. Dag en nacht wisselen korte perioden van werken, eten en rust elkaar af.

Waar kun je kijken?

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de mol.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een donkere, fluwelige vacht en brede graafpoten; meestal zie je alleen de sporen van ondergrondse activiteit.

Kijk nog eens goed

De brede, naar buiten gerichte graafhanden, kleine ogen en spitse roze snuit onderscheiden een mol van een muis. De dichte, donkere vacht oogt fluweelachtig en de oren hebben geen zichtbare schelp. Hoewel zijn ogen klein zijn, is de mol niet blind. Meestal vertellen zijn grondwerken je meer dan een blik op het dier.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de mol.

Graafbare grond met voldoende bodemleven; niet extreem nat, stenig of arm.

Hoe ziet een dag eruit?

Een mol leeft meestal alleen en verdedigt zijn gangenstelsel. Dag en nacht wisselen korte perioden van werken, eten en rust elkaar af. Zijn fluweelvacht kan verschillende kanten op buigen, zodat hij in een smalle gang zowel voor- als achteruit kan bewegen. Met de brede voorpoten schuift hij aarde weg. Molshopen ontstaan wanneer die grond naar buiten wordt gewerkt. Het dier is dus niet voortdurend bezig een compleet nieuw stelsel te bouwen.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De mol leeft van dierlijk voedsel. Regenwormen zijn de belangrijkste maaltijd, aangevuld met insectenlarven, kevers, slakken en andere kleine dieren. Zijn gangen werken als een opvangnet: tijdens voedselrondes vindt hij dieren die erin terecht zijn gekomen. Hij eet dus geen plantenwortels als hoofdvoedsel. In sommige seizoenen kan hij wormen in een ondergrondse voorraadkamer bewaren. Een goede bodem biedt niet alleen graafruimte maar vooral eten; daardoor vertellen molshopen ook iets over het leven onder het gras.

Een nieuwe generatie

In het voorjaar gaan mannetjes op zoek naar vrouwtjes, soms via lange ondiepe gangen. Het vrouwtje maakt een met gras, bladeren en mos bekleed nest onder de grond. Daar worden de jongen kaal en blind geboren. Alleen de moeder verzorgt hen. Na enkele weken groeien vacht en zelfstandigheid; later zoeken de jongen een eigen gebied, soms ook bovengronds. Juist dan kan een toevallige ontmoeting plaatsvinden. Pak een mol niet op om hem beter te bekijken.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Mol door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar: nieuwe verbindingen

Tijdens de paartijd graven mannetjes verbindingen op zoek naar vrouwtjes. Ondiepe gangen kunnen daardoor zichtbaar worden als verhoogde banen. Later worden ondergronds jongen geboren. Bekijk de bodemsporen vanaf het pad en laat de gangen dicht: de belangrijkste gebeurtenissen spelen zich juist beschermd onder het oppervlak af.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Molshopen zijn het gemakkelijkste spoor. Soms zie je ook lage, opgetilde banen van ondiepe gangen, de mollenritten. Bekijk verschillen in kleur en vochtigheid van de omhooggewerkte grond zonder een hoop open te maken. Een gang blootleggen of erin prikken verstoort het dier en maakt het ondergrondse stelsel niet beter begrijpelijk.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD

Gebieden om deze soort te ontdekken.

Kies een gebied, ontdek waar je op kunt letten en bekijk de wandelingen. Neem de tijd: dieren laten zich niet op bestelling zien.

In welke provincie? Met een wandeling

Drenthe · Friesland

Drents-Friese Wold & Leggelderveld

Eerder gezien in dit gebied

Bossen, heide en open plekken wisselen elkaar af in het Drents-Friese Wold. Kies een wandeling en gebruik onderweg de kijktips om de leefwereld van deze soort te ontdekken.

Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebied

Verken alle natuurgebieden

VERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren

Een andere soort, een nieuw verhaal.

Mijn bewaarde soorten

Mol