LEREN KIJKEN · Amfibieën

Kamsalamander

Triturus cristatus

Een kamsalamander heeft meer nodig dan alleen een poel. Bosjes, heggen en struiken rondom het water horen bij zijn leefwereld.

Waar kun je kijken?

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de kamsalamander.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Donkere watersalamander met een oranje, onregelmatig gevlekte buik; mannetjes krijgen in het voorjaar een hoge kam.

Kijk nog eens goed

In de paartijd draagt het mannetje een hoge, gekartelde rugkam. Buiten die periode oogt dezelfde salamander veel donkerder en verdwijnt de kam. De oranje buik heeft een onregelmatig patroon van zwarte vlekken; de huid bovenop kan lichte spikkeltjes hebben. Een grote donkere salamander is dus niet het hele jaar even makkelijk te herkennen.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de kamsalamander.

Visarme, begroeide wateren in kleinschalig landschap met bosjes en houtwallen.

Hoe ziet een dag eruit?

Een kamsalamander heeft meer nodig dan alleen een poel. Bosjes, heggen en struiken rondom het water horen bij zijn leefwereld. Juist een afwisselend, kleinschalig landschap biedt de combinatie van water en land die hij gebruikt. In de zomer verlaten de meeste volwassen dieren het voortplantingswater, al blijven sommige dieren langer of zelfs het hele jaar in het water.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De kamsalamander eet kleine dieren. In het water vangt hij onder meer insectenlarven en kleine kreeftachtigen, maar ook eieren en larven van andere amfibieën kunnen worden gegeten. Op het land staan wormen, slakken en insecten op het menu. De waterfase en landfase leveren dus elk andere prooien. Een poel met veel klein leven én een begroeide omgeving passen bij die afwisseling; alleen het water bekijken laat maar een deel van zijn leefwereld zien.

Een nieuwe generatie

Voor de voortplanting heeft de kamsalamander een poel nodig die water houdt en niet helemaal in de schaduw ligt. Onderwaterplanten maken een belangrijk deel van die kraamkamer uit. De volwassen dieren verzamelen zich in het voorjaar; de paartijd is rond april het duidelijkst. Het vrouwtje kan in een seizoen meer dan tweehonderd eieren leggen. De larven blijven daarna nog in het water wanneer veel volwassen dieren alweer naar het land vertrekken.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Kamsalamander door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar in het water

Vanaf ongeveer half maart trekken volwassen dieren naar het voortplantingswater. In april staan balts en paring centraal. De opvallende kam hoort bij het mannetje in deze fase; hij ziet er later in het jaar anders uit.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Kijk vanaf een vaste plek langs de oever naar beweging onder het wateroppervlak. Laat waterplanten en de bodem ongemoeid. Voor een goede herkenning is een rustig zichtbaar dier nuttiger dan alleen een ei of een vluchtige schaduw. Neem geen salamanders uit het water.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD