LEREN KIJKEN · Amfibieën

Alpenwatersalamander

Ichthyosaura alpestris

Water en land spelen allebei een rol in het leven van de Alpenwatersalamander. Het voorjaar brengt hem naar stilstaand of rustig water zonder veel vis.

Ontdek de leefwereld

AlpenwatersalamanderFoto nog niet beschikbaar

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de alpenwatersalamander.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een opvallend oranje buik zonder donkere vlekken helpt bij herkenning.

Kijk nog eens goed

De feloranje buik is bij deze soort meestal zonder vlekken. In het voorjaar heeft het mannetje vaak een blauw lichaam, een laag zwart-wit getekend kammetje en gestippelde flanken. Het vrouwtje is minder fel en kan een gemarmerde tekening hebben. Buiten het waterseizoen worden beide geslachten donkerder.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de alpenwatersalamander.

Verschillende stilstaande wateren, liefst niet snelstromend of rijk aan vis, met landhabitat eromheen.

Hoe ziet een dag eruit?

Water en land spelen allebei een rol in het leven van de Alpenwatersalamander. Het voorjaar brengt hem naar stilstaand of rustig water zonder veel vis. Later worden de begroeide omgeving, bosranden en houtwallen weer belangrijker. De meeste dieren overwinteren op het land, maar er zijn uitzonderingen die de winter in het water doorbrengen. Het mannetje verliest buiten de paartijd veel van zijn opvallende kleuren.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

Een Alpenwatersalamander eet uiteenlopende kleine dieren die hij kan doorslikken. In het water zijn dat bijvoorbeeld muggenlarven, kleine kreeftachtigen en waterkevers, maar ook kikkereieren of andere amfibieënlarven kunnen worden opgegeten. Het is dus niet uitsluitend een eter van insecten. De mogelijkheden veranderen met de omgeving en de grootte van de prooi. Kijk naar het kleine leven tussen de waterplanten: een rustige poel is voor een salamander ook een plek om voedsel te vinden.

Een nieuwe generatie

Het vrouwtje legt haar eieren tussen samengevouwen bladeren van waterplanten. Waar die planten ontbreken, kunnen afgevallen bladeren onder water dezelfde functie vervullen. De voortplanting begint in het voorjaar en de eiafzet is vooral in mei en juni belangrijk. De jonge salamanders doorlopen eerst een larvenfase in het water. De eerste dieren komen vanaf de zomer op het land terecht; hun eerste levensjaren brengen ze vooral daar door.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Alpenwatersalamander door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Naar het voortplantingswater

De trek naar het water begint vroeg in het jaar en neemt rond het begin van het voorjaar toe. In april en mei kunnen de volwassen dieren hun opvallendste kleuren dragen en baltsen ze in het water.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Observeer rustig vanaf de oever van een toegankelijke poel. In het voorjaar kan een salamander onder water duidelijker zichtbaar zijn dan later op het land. Til geen bladeren of hout op en vouw geen waterplanten open: daarin kunnen eieren of dieren verborgen zitten.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD