LEREN KIJKEN · Zoogdieren
Huismuis
Mus musculus
De huismuis komt vooral na donker tevoorschijn en is vaak rond de schemering actief. Met geur en gevoelige snorharen onderzoekt hij zijn omgeving; zijn ogen zijn minder belangrijk.

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de huismuis.
Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.
Begin bij het uiterlijk
Een kleine, slanke muis met variabele grijsbruine vacht.
Kijk nog eens goed
Let op een slank lichaam, een spitse snuit en oren die duidelijk boven de vacht uitsteken. De bijna kale, geringde staart is ongeveer zo lang als het lichaam. Buiten levende huismuizen zijn vaak bruiner dan dieren die binnen leven. Een donker muisje in een schuur is niet automatisch een huismuis.
02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP
De leefwereld van de huismuis.
Vooral gebouwen, erven en andere plekken die door mensen worden gebruikt.
Hoe ziet een dag eruit?
De huismuis komt vooral na donker tevoorschijn en is vaak rond de schemering actief. Met geur en gevoelige snorharen onderzoekt hij zijn omgeving; zijn ogen zijn minder belangrijk. Af en toe staat hij even rechtop om te ruiken en te luisteren. Binnen een familiegroep speelt geur ook een rol bij het herkennen van elkaar. Huismuizen kunnen behendig klimmen, springen en zwemmen, waardoor een klein dier verrassend veel plekken kan bereiken.
03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN
Wat speelt zich buiten ons zicht af?
Wat staat er op het menu?
Een huismuis benut zeer uiteenlopend voedsel, maar kiest graag energierijke hapjes zoals zaden, noten en granen. Ook insecten, larven en wormen kunnen worden gegeten. In gebouwen vindt hij daarnaast allerlei voedsel van mensen. Soms bewaart hij een kleine voorraad bij het nest. Zijn knagende voortanden blijven doorgroeien; knagen hoort daardoor bij het dagelijks leven. Verpakkingen met tandgaatjes bewijzen niet meteen welke muizensoort er aan het werk was.
Een nieuwe generatie
In een warme omgeving met voldoende voedsel kunnen huismuizen het hele jaar jongen krijgen. Buiten ligt de voortplantingsperiode vooral tussen april en september. Het nest wordt gemaakt van zacht materiaal, bijvoorbeeld gras of fijngetrokken papier. Jongen beginnen kaal en blind, maar groeien snel op. De moeder zoogt ze ongeveer drie weken. Soms brengen meerdere vrouwtjes hun jongen samen in één nest groot. Een gunstige voedselplek kan daardoor snel door een hele familie worden gebruikt.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Huismuis door het jaar.
Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.
Voorjaar en zomer
Buiten levende huismuizen kunnen zich vanaf het voorjaar voortplanten. In ruige begroeiing en bij akkers liggen dekking en voedsel dicht bij elkaar. De jongen groeien snel; het familieleven blijft meestal verscholen in een nest of holte.
Herfst
Buiten levende dieren zoeken in de herfst geregeld menselijke bebouwing op. Schuren, stallen en andere beschutte ruimten kunnen rust en voedsel bieden. Een huismuis is dus niet uitsluitend een dier van de huiskamer: hij kan ook in het omringende landschap leven.
Winter
In gebouwen hoeft de voortplanting niet te stoppen zolang warmte en voedsel beschikbaar zijn. Buiten is de winter moeilijker. De huismuis overbrugt het seizoen zonder winterslaap en blijft afhankelijk van voedsel en een beschutte verblijfplaats.
05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING
Let ook op wat achterblijft.
Kleine knaagsporen kunnen voorkomen op voedsel, papier, kunststof en andere materialen. Keutels zijn vaak aan één kant puntig, maar formaat en vorm alleen maken herkenning niet waterdicht. Observeer liever een dier op afstand. Ruim bij onderzoek geen nesten open en lok muizen niet met voedsel naar een gebouw.
06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD
Begin bij het landschap.
Gebruik de leefwereld en kijktips hierboven als vertrekpunt voor je volgende wandeling.
Kies een natuurgebied voor een wandeling en laat je verrassen door wat je onderweg tegenkomt.
Verken alle natuurgebiedenVERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren



