LEREN KIJKEN · Zoogdieren
Hamster
Cricetus cricetus
De hamster leeft grotendeels onder de grond en is meestal in de avondschemering en nacht op voedseltocht. Hij leeft alleen en verdedigt zijn eigen ruimte.

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de hamster.
Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.
Begin bij het uiterlijk
Een bont knaagdier met bruine rug, lichte kopvlekken en een donkere buik.
Kijk nog eens goed
De Europese hamster is opvallend getekend. De bovenzijde is oranjebruin, op kop en hals zitten lichte vlekken en de buik is juist donker. De staart is kort en de poten zijn geschikt om te graven. Het gaat om een wilde soort met een eigen akkerleefwereld, niet om een losgelaten goudhamster.
02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP
De leefwereld van de hamster.
Open landbouwlandschap op leem- of lössbodems.
Hoe ziet een dag eruit?
De hamster leeft grotendeels onder de grond en is meestal in de avondschemering en nacht op voedseltocht. Hij leeft alleen en verdedigt zijn eigen ruimte. De burcht is een stelsel van gangen, rustplekken en voorraadkamers; sommige toegangen lopen steil naar beneden. Buiten draait het leven om voldoende voedsel verzamelen en terugkeren naar die veilige ondergrondse wereld. Een hamster is daarmee een heel ander soort knaagdier dan een muis die voortdurend door een struikenlaag klimt.
03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN
Wat speelt zich buiten ons zicht af?
Wat staat er op het menu?
De wilde hamster eet vooral plantenmateriaal. Groene delen, wortels en zaden van kruiden horen op het menu, aangevuld met bijvoorbeeld kevers, larven, slakken en regenwormen. Hij stopt gevonden voedsel in zijn wangzakken en draagt het naar zijn burcht. Daar wordt het opgegeten of in voorraadkamers opgeborgen. Vooral voor de winter krijgt dat verzamelen een belangrijke rol. Het gedrag dat de naam hamsteren oproept, is dus een wezenlijk onderdeel van het leven van dit akkerdier.
Een nieuwe generatie
Na de winterslaap begint de paartijd. Mannetjes zoeken vrouwtjes op en een vrouwtje kan in één actief seizoen meerdere worpen krijgen. De jongen worden kaal en blind geboren in een ondergrondse burcht. Ze groeien op met melk en later ander voedsel. Ook jonge hamsters gaan hun wangzakken gebruiken. De moeder brengt hen terug wanneer ze te ver afdwalen. De burcht is buiten deze kraamtijd gewoonlijk de verblijfplaats van één dier.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Hamster door het jaar.
Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.
Voorjaar
Na de winterslaap begint de paartijd. Mannetjes gaan op zoek naar vrouwtjes en het actieve leven buiten de burcht wordt hervat. Groene plantendelen, wortels en zaden leveren voedsel voor het nieuwe seizoen.
Zomer
Er kunnen jongen in de burcht opgroeien. Zij ontwikkelen zich snel en leren ook voedsel met hun wangzakken te vervoeren. Buiten zoekt de hamster vooral in schemering en nacht, waarbij de beschutte burcht steeds het middelpunt blijft.
Herfst en winter
Voor de winter wordt voedsel naar ondergrondse voorraadkamers gebracht. De hamster brengt de koude periode met winterslaap en onderbrekingen daarvan door. Zijn voorraad hoort dus bij de overleving van het seizoen; het openen van een burcht zou die beschutte wereld verstoren.
05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING
Let ook op wat achterblijft.
Afgebeten graanstengels, kafresten en looppaadjes kunnen op activiteit wijzen, maar ook andere dieren maken vergelijkbare sporen. Betreed geen akker en zoek geen burcht op. Vanaf een openbaar pad kun je het akkerlandschap rustig bekijken. De verblijfplaats en de vegetatie eromheen zijn belangrijker dan een foto van dichtbij.
06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD
Begin bij het landschap.
Gebruik de leefwereld en kijktips hierboven als vertrekpunt voor je volgende wandeling.
Deze wandelgebieden laten je een vergelijkbaar landschap ontdekken. Ze zijn geen vaste kijkplekken voor hamster.

Noord-Holland
Duinen en Lage Land Texel
Grasland
Ploegelanden · 3,167 km Start: Startpunt Monnikenweg, wandelnetwerk TexelOntdek het landschap
Drenthe
Dwingelderveld
Grasland
Boswandeling Spier · 5,105 km Start: Natuurpoort Spier, Oude Postweg 12, 9417 TG SpierOntdek het landschap
Limburg
Geuldal
Grasland
Vijlenerbosroute SBB37 · 1,16 km Start: Start- en eindpunt Plummer Boschweg, 6291 VaalsOntdek het landschapVERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren



