LEREN KIJKEN · Zoogdieren
Goudjakhals
Canis aureus
De goudjakhals is vooral rond de schemering en in de nacht actief. Hij kan alleen op voedseltocht gaan, maar het sociale leven speelt zich binnen een familie af.

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de goudjakhals.
Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.
Begin bij het uiterlijk
Een kleinere, lichter gebouwde wolfachtige met relatief korte ledematen en staart.
Kijk nog eens goed
De goudjakhals oogt als een kleine wolf, maar met andere lichaamsverhoudingen: relatief korte poten, staart en oren en een spitsere snuit. De vacht kan rossig bruin tot goudachtig zijn. Vossen en honden kunnen verwarring geven. Bekijk daarom de hele bouw en wees voorzichtig met een naam bij een korte nachtelijke glimp.
02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP
De leefwereld van de goudjakhals.
Uiteenlopende landschappen; voldoende voedsel en dekking zijn belangrijk.
Hoe ziet een dag eruit?
De goudjakhals is vooral rond de schemering en in de nacht actief. Hij kan alleen op voedseltocht gaan, maar het sociale leven speelt zich binnen een familie af. De dieren communiceren met huilende, keffende en blaffende geluiden. In tegenstelling tot het beeld van een uitsluitend exotische soort kan hij verschillende landschappen gebruiken, als daar dekking en voedsel zijn. Een ontmoeting zegt op zichzelf nog niet of het om een doortrekker of een gevestigde familie gaat.
03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN
Wat speelt zich buiten ons zicht af?
Wat staat er op het menu?
Kleine dieren vormen de basis van het menu van de goudjakhals. Knaagdieren zijn belangrijk, maar afhankelijk van het aanbod worden ook andere dieren en aas gegeten. Verder kan hij wortels, knollen en vruchten benutten. Het is dus een flexibele voedselzoeker en geen specialist op één prooi. Meestal jaagt hij alleen. Soms zoeken familieleden gezamenlijk naar voedsel. Hoe het landschap wordt gebruikt, hangt samen met dekking en met de voedselmogelijkheden die op dat moment beschikbaar zijn.
Een nieuwe generatie
Een familiegroep bestaat uit een ouderpaar met oudere jongen. Die familie kan meehelpen bij het grootbrengen van een nieuwe worp. De jongen worden in het voorjaar geboren en eerst door de moeder gezoogd. Een zelfgegraven hol, een overgenomen dierenhol of dichte ondergroei kan als beschutte geboorteplek dienen. Later blijven de jongen nog geruime tijd in familieverband. Het vertrek naar een eigen leefgebied is een volgende stap en hoeft niet direct na de eerste zomer te komen.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Goudjakhals door het jaar.
Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.
Voorjaar
In april en mei kunnen de jongen worden geboren. De beschutte nestplek en de zorg door ouders en familieleden staan centraal. Zulke plekken zijn geen bezoekdoel; houd ook bij een toevallige ontmoeting voldoende ruimte.
Zomer
De jongen groeien op en worden binnen de familie verzorgd zolang ze nog niet zelf voedsel kunnen zoeken. De volwassen dieren benutten uiteenlopend voedsel. Het actieve leven speelt zich vooral in schemering en nacht af, waardoor veel buiten beeld blijft.
Verder opgroeien
Oudere jongen kunnen bij hun ouders blijven en meehelpen met volgende jongen. Later zoeken ze een eigen leefgebied. Niet elke goudjakhals die ergens passeert hoort daarom bij een plaatselijke familie; lange verplaatsingen maken deel uit van de levensloop.
05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING
Let ook op wat achterblijft.
Pootafdrukken en uitwerpselen lijken op die van vossen en andere hondachtigen. Eén spoor is daardoor zelden genoeg voor zekerheid. Luister en kijk vanaf een openbare plek, maar speel geen geluiden af om reactie uit te lokken. Zoek geen holen of jongen op en voer een goudjakhals nooit.
06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD
Begin bij het landschap.
Gebruik de leefwereld en kijktips hierboven als vertrekpunt voor je volgende wandeling.
Kies een natuurgebied voor een wandeling en laat je verrassen door wat je onderweg tegenkomt.
Verken alle natuurgebiedenVERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren



