LEREN KIJKEN · Zoogdieren

Dwergspitsmuis

Sorex minutus

De dwergspitsmuis leeft alleen en verdedigt zijn leefruimte fel tegen soortgenoten. Hij is zowel overdag als in de nacht bezig, met vaak veel activiteit overdag.

Waar kun je kijken?

01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN

Zo herken je de dwergspitsmuis.

Kijk naar vorm, kleur en beweging. Juist de combinatie helpt je herkennen wat je ziet.

Begin bij het uiterlijk

Een kleine spitsmuis met bruine bovenkant en lichte buik; vergelijk meerdere kenmerken.

Kijk nog eens goed

De spitse snuit en kleine lichaamsbouw passen bij een spitsmuis. Bij de dwergspitsmuis valt daarnaast de relatief lange, behaarde staart op. De rug is bruin, de buik veel lichter. Kleuren en verhoudingen zijn in een flits lastig te beoordelen; onderscheid met andere spitsmuizen vraagt een goed zicht op meerdere kenmerken.

02 · EEN DIER EN ZIJN LANDSCHAP

De leefwereld van de dwergspitsmuis.

Koele, vochtige plekken met bodembedekkende vegetatie.

Hoe ziet een dag eruit?

De dwergspitsmuis leeft alleen en verdedigt zijn leefruimte fel tegen soortgenoten. Hij is zowel overdag als in de nacht bezig, met vaak veel activiteit overdag. Foerageren en zeer korte rustpauzes wisselen elkaar af. Waar ook bosspitsmuizen leven, kan de verdeling van actieve perioden met die buren samenhangen. In de winter speelt het zoeken naar voedsel relatief meer boven de grond. De kleine omvang maakt rustig en dichtbij gedekte vegetatie leven belangrijk.

03 · ETEN, GROEIEN EN JONGEN GROOTBRENGEN

Wat speelt zich buiten ons zicht af?

Wat staat er op het menu?

De dwergspitsmuis zoekt vooral kleine ongewervelde dieren. Kevers, spinnen, pissebedden en larven worden tussen bladeren en lage begroeiing opgespoord. Het is geen muis die op een paar graankorrels kan blijven teren: de snelle stofwisseling vraagt voortdurend nieuw voedsel. Actieve perioden volgen elkaar daarom kort op. Hij doorzoekt zowel begroeiing als ondiepe gangetjes. Een onopvallende strooisellaag kan voor zo’n klein dier een complete wereld van prooien en schuilmogelijkheden zijn.

Een nieuwe generatie

Tussen april en oktober kunnen vrouwtjes meerdere nesten krijgen. De jongen worden kaal en heel klein geboren en zijn eerst volledig afhankelijk van hun moeder. Het nest is een bol van gras of mos en ligt vaak boven de grond. Voor gangen gebruikt de dwergspitsmuis meestal het werk van andere kleine zoogdieren in plaats van zelf een uitgebreid stelsel te graven. Een dier dat in het ene jaar geboren is, plant zich gewoonlijk pas het volgende jaar voort.

04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS

Dwergspitsmuis door het jaar.

Voedsel zoeken, opgroeien en rusten: ontdek hoe het leven van deze soort verandert.

Voorjaar

De voortplantingsperiode begint terwijl de volwassen dieren actief naar kleine prooien blijven zoeken. Het nest ligt goed beschut en is opgebouwd uit zacht plantenmateriaal. In een rommelige bodemlaag kunnen voedsel en dekking vlak bij elkaar liggen.

05 · MAAK VAN KIJKEN EEN ONTDEKKING

Let ook op wat achterblijft.

Geritsel tussen bladeren kan je op een spitsmuis wijzen, maar meestal zonder zekere soortnaam. De prenten van zo’n licht dier blijven zelden duidelijk achter. Keutels lijken sterk op die van andere spitsmuizen. Laat de strooisellaag liggen en observeer een passerend dier zonder te vangen of zijn schuilplaats bloot te leggen.

06 · VAN LEREN KIJKEN NAAR ZELF OP PAD

Gebieden om deze soort te ontdekken.

Kies een gebied, ontdek waar je op kunt letten en bekijk de wandelingen. Neem de tijd: dieren laten zich niet op bestelling zien.

In welke provincie? Met een wandeling

Drenthe · Friesland

Drents-Friese Wold & Leggelderveld

Eerder gezien in dit gebied

Bossen, heide en open plekken wisselen elkaar af in het Drents-Friese Wold. Kies een wandeling en gebruik onderweg de kijktips om de leefwereld van deze soort te ontdekken.

Ontdek het gebied Kies een bezoek in dit gebied

Verken alle natuurgebieden

VERDER ONTDEKKEN · Zoogdieren

Een andere soort, een nieuw verhaal.

Mijn bewaarde soorten

Dwergspitsmuis