VOGELS BEGRIJPEN · Eenden
Mandarijneend
Aix galericulata
Een bosvijver met oranje zeilen
De man mandarijneend is opvallend genoeg voor een eerste kennismaking. Het vrouwtje en de leefwijze maken het verhaal compleet. Deze eend broedt in boomholten, gebruikt dichtbegroeide oevers en komt oorspronkelijk uit Azië. De Nederlandse vogels stammen af van ontsnapte collectievogels. Een exoot kan dus een werkelijk vrij levende broedpopulatie hebben; dat is iets anders dan een natuurlijke Nederlandse oorsprong.
Mandarijneend in het kort
- Hoe herken je deze vogel?
- De man heeft oranje bakkebaarden, een brede lichte wenkbrauw en opvallende oranje veren boven het achterlijf. Paars en groen kunnen met licht veranderen.
- In welk leefgebied vind je deze soort?
- Water bij oude bomen, rijke oevervegetatie en begroeide eilandjes past bij de soort.
- Wanneer komt deze vogel in Nederland voor?
- Oorspronkelijke Aziatische populaties kennen trek. De Europese populaties bestaan overwegend uit standvogels. Die twee patronen mogen niet op één kalender zonder uitleg terechtkomen.
VAN VOGELKENNIS NAAR EEN DAG BUITEN
Maak van je nieuwsgierigheid een bestemming.
Wil je mandarijneend leren ontdekken? Verbind het vogeljaar met een gebied en bekijk hoe je daar op pad kunt.
Oorspronkelijke Aziatische populaties kennen trek. De Europese populaties bestaan overwegend uit standvogels. Die twee patronen mogen niet op één kalender zonder uitleg terechtkomen.
Bekijk het hele vogeljaar
JOUW GEBIEDSKEUZE
Brunssummerheide
Glooiende heide, vennen, zandvlaktes & bos
Ontdek het gebied & bereid je bezoek voorBegin bij de bezoekgids
Hier is nog geen volledige wandeling op de site beschikbaar. Bekijk de gebiedsgids voor de beschikbare bezoekmogelijkheden en toegang.
Blijf op de paden, geef vogels de ruimte en controleer de toegang voor vertrek.
01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de mandarijneend.
Vergelijk vorm, tekening en gedrag. Leeftijd, geslacht en seizoen kunnen het uiterlijk veranderen.
KIJK NAAR DE COMBINATIE
Man met opstaande oranje veren
De man heeft oranje bakkebaarden, een brede lichte wenkbrauw en opvallende oranje veren boven het achterlijf. Paars en groen kunnen met licht veranderen.
Zoek de twee opstaande oranje sierveren.
KIJK NAAR DE COMBINATIE
Vrouw met ooglijn en gevlekte flank
Het vrouwtje is grijsbruin met een korte lichte oogtekening en gevlekte flanken. Het mannelijke kleurbeeld helpt dus niet bij ieder individu.
Beoordeel gezicht, snavel en flank samen.
VERGELIJKEN HELPT
Waar zit het verschil?
Carolina-eend
De man mist de oranje opstaande veren en heeft een eigen wit gezichtspatroon. Vrouwtjes vragen nauwkeurige vergelijking van oogveld en snavel.
Vergelijk het vogelprofiel02 · LUISTER EN VOLG HET GEDRAG
Een stille vogel met een fluitende man
Mandarijneenden zijn vaak stil. De man kan een oplopende fluittoon maken.
Vergelijk op de officiële bron de mannelijke baltsroep met het geluid van het vrouwtje.
03 · LEES HET LANDSCHAP
Oude bomen en beschutte wateren
Water bij oude bomen, rijke oevervegetatie en begroeide eilandjes past bij de soort.
Holten
Een oude boom kan nestgelegenheid bieden. Dat is niet zichtbaar op een eenvoudige waterkaart.
Oeverdekking
Buiten het broeden kunnen vogels verborgen tussen vegetatie rusten. Open parkwater vertelt maar een deel van hun gebruik.
Zomerinsecten en winterzaden
In de zomer worden veel waterinsecten gegeten. Buiten die periode krijgt plantaardig voedsel, waaronder zaden en noten, meer betekenis. Dezelfde bosrijke oever kan zo verschillende functies door het jaar hebben.
Uit een boomholte naar het water
De soort broedt in Europa vooral van april tot juni. De kuikens verlaten de holte al snel na uitkomen, terwijl vliegvermogen pas veel later ontstaat. Het vrouwtje begeleidt de jongen. Een bezette boomholte hoort niet als publiek doel te worden aangegeven.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Het jaar van de mandarijneend.
Verken de maanden en lees wat er in de levenscyclus verandert. Ontdek wanneer de vogel broedt, trekt of overwintert.
Europese wintervogels
Zoek beschutte bosrijke wateren, zonder lokale garantie.
Boomholten en broeden
Oude bomen en voedselwater werken samen.
Jongen en dekking
Familiegroepen gebruiken de oevervegetatie.
Plaatselijke winterverdeling
De Europese vogels trekken gewoonlijk weinig.
Aziatische trek, Europese standvogels
Oorspronkelijke Aziatische populaties kennen trek. De Europese populaties bestaan overwegend uit standvogels. Die twee patronen mogen niet op één kalender zonder uitleg terechtkomen.
Nederlandse vogels kunnen jaarrond voorkomen, maar één vijver is niet automatisch iedere maand bezet.
05 · DE SAMENHANG ACHTER DE VOGEL
Exoot is een herkomst, geen gebrek aan ecologie
De Nederlandse populatie is ingeburgerd uit collectievogels. Correcte informatie vertelt zowel dat oorsprongsverhaal als de afhankelijkheid van bomen en water; het ene vervangt het andere niet.
06 · VAN VOGEL NAAR EEN PASSEND GEBIED
Kies wat jij wilt ontdekken.
Kies een landschap dat je aanspreekt en ontdek waar je kunt wandelen en kijken.
Limburg
Brunssummerheide
Glooiende heide, vennen, zandvlaktes & bos
Een openbaar startpunt
Parkeerplaats Brunssummerheide-West aan de Schaapskooiweg. Loop richting restaurant Schrieversheide, Schaapskooiweg 99, 6414 EL Heerlen. Volg links voor het restaurant de weg achterlangs en daarna de witte bandjes.
Zuid-Holland
Duinen Goeree & Kwade Hoek
Duinen, struweel, natte valleien, schor & kustvlakte
Een openbaar startpunt
Parkeerplaats Kwade Hoek aan het einde van de Oostdijkseweg; navigatieadres Oostdijkseweg 100, Goedereede. De parkeerplaats heeft beperkte capaciteit.
Flevoland · Overijssel
Ketelmeer & Vossemeer
Zoetwatermeer, ondieptes, riet & oeverbos
Een openbaar startpunt
Selecteer op de officiële routekaart de rode Scheperroute in Roggebotzand aan de Flevolandse oever. Gebruik het gemarkeerde startpunt.
NEEM JE NIEUWSGIERIGHEID MEE
Een eigen ontdekking in het veld
- Herken de man aan de oranje sierveren.
- Zoek daarna bewust een vrouwtje.
- Bekijk de samenhang tussen oude bomen en water.
- Noteer vrije aanwezigheid apart van oorsprong.
Observeer vanaf toegestane paden. Geef vogels rust bij nest- en verblijfplaatsen en speel geen lokgeluiden af.
VERDER KIJKEN
Vragen die je buiten kunt hebben.
Komt hij hier van nature vandaan?
Nee. De Nederlandse populatie is ontstaan uit ontsnapte vogels.
Waarom een eend in een boom?
De soort gebruikt boomholten om te broeden.
Trekken onze vogels naar Azië?
De Europese populaties zijn overwegend standvogels.