VOGELS BEGRIJPEN · Ganzen en eenden
Krakeend
Mareca strepera
Het fijne patroon van een grijze eend
De krakeend beloont langzaam kijken. Waar een wilde eend met felle kleuren opvalt, toont een krakeendman een fijne grijze tekening en een zwart achterlijf. Bij het water verbindt deze subtiele eend plantenvoedsel met ruige oevers en open zwemruimte.
Krakeend in het kort
- Hoe herken je deze vogel?
- Het mannetje heeft een bruine kop, fijn getekende grijze romp en zwart achterlijf. De staartpunt is lichter; lange schouderveren kunnen beige ogen. De snavel is donker.
- In welk leefgebied vind je deze soort?
- Laaggelegen gebieden met open zoet water, langzaam stromende wateren en ruige soortenrijke oevers zijn belangrijk. Ook brak water kan worden gebruikt. Krakeenden zoeken daarnaast geregeld grote open wateren met dammen of stenige taluds op. De oever en het water hebben verschillende functies binnen hetzelfde gebied.
- Wanneer komt deze vogel in Nederland voor?
- Noordelijke populaties trekken zuidwaarts; zuidelijkere vogels kunnen meer blijven. Bewegingen binnen Europa en richting Noord-Afrika maken het winterbeeld anders dan het broedbeeld.
VAN VOGELKENNIS NAAR EEN DAG BUITEN
Maak van je nieuwsgierigheid een bestemming.
Wil je krakeend leren ontdekken? Verbind het vogeljaar met een gebied en bekijk hoe je daar op pad kunt.
Noordelijke populaties trekken zuidwaarts; zuidelijkere vogels kunnen meer blijven. Bewegingen binnen Europa en richting Noord-Afrika maken het winterbeeld anders dan het broedbeeld.
Bekijk het hele vogeljaar
JOUW GEBIEDSKEUZE
Alde Feanen
Bos · Grasland · Heide · Veen & moeras · Water
Ontdek het gebied & bereid je bezoek voorBegin bij de bezoekgids
Hier is nog geen volledige wandeling op de site beschikbaar. Bekijk de gebiedsgids voor de beschikbare bezoekmogelijkheden en toegang.
Blijf op de paden, geef vogels de ruimte en controleer de toegang voor vertrek.
01 · LEER HET ZOEKBEELD KENNEN
Zo herken je de krakeend.
Vergelijk vorm, tekening en gedrag. Leeftijd, geslacht en seizoen kunnen het uiterlijk veranderen.
KIJK NAAR DE COMBINATIE
Grijs is van dichtbij rijk getekend
Het mannetje heeft een bruine kop, fijn getekende grijze romp en zwart achterlijf. De staartpunt is lichter; lange schouderveren kunnen beige ogen. De snavel is donker.
Bekijk de fijne borsttekening bij rustig licht.
KIJK NAAR DE COMBINATIE
Bruin vraagt vergelijking
Het vrouwtje lijkt op wilde eend. De witte spiegel, witte buik en oranje snavel helpen onderscheiden, mits ze goed zichtbaar zijn. Eén bruine eend op afstand hoeft niet onmiddellijk een naam te krijgen.
Wacht op een natuurlijke vleugelbeweging en kijk naar de spiegel.
VERGELIJKEN HELPT
Waar zit het verschil?
Wilde eend
Vrouwtjes lijken sterk. Vergelijk de vleugelspiegel en onderzijde; het ontbreken van een groene kop helpt alleen bij volwassen mannetjes in het passende kleed.
Vergelijk het vogelprofiel02 · LUISTER EN VOLG HET GEDRAG
Luister naar de hele klank.
Mannetjes kunnen hoge piepende baltsgeluiden en een droge korte klank maken. Vrouwtjes snateren. Verbind het geluid met een zichtbare vogel voordat je een hele groep alleen op gehoor benoemt.
Vergelijk het mannelijke baltsgeluid met het snateren van het vrouwtje.
03 · LEES HET LANDSCHAP
Het landschap achter de ontmoeting.
Laaggelegen gebieden met open zoet water, langzaam stromende wateren en ruige soortenrijke oevers zijn belangrijk. Ook brak water kan worden gebruikt. Krakeenden zoeken daarnaast geregeld grote open wateren met dammen of stenige taluds op. De oever en het water hebben verschillende functies binnen hetzelfde gebied.
Ruige oever
Geeft dekking voor voortplanting.
Open water
Biedt voedselzoekruimte en rust.
Stenige randen
Aangroeiende algen kunnen voedsel opleveren.
Wat staat er op het menu?
Bladeren, stengels en zaden vormen veel van het menu. Ook kleine dieren zoals insecten en weekdieren worden gegeten. Op stenige structuren kunnen algen en wieren interessant zijn. Een kunstmatige waterkant kan daardoor een voedselrol hebben, al vervangt dat niet automatisch een soortenrijke veilige broedoever.
Een andere levensfase.
De broedstart ligt relatief laat, met voortplanting vooral van mei tot juli. Het grondnest ligt verborgen in dichte droge kruidenrijke begroeiing, soms op afstand van water. De broedduur is ongeveer drieënhalve week; jongen worden na ruim zes weken vliegvaardig. Dat maakt een ruige strook naast water biologisch iets anders dan een kort gemaaid gazon.
04 · ELKE LEVENSFASE VERTELT IETS ANDERS
Het jaar van de krakeend.
Verken de maanden en lees wat er in de levenscyclus verandert. Ontdek wanneer de vogel broedt, trekt of overwintert.
Winterwater
Groepen en voedselzoekende vogels gebruiken open wateren; herkomst kan verschillen.
Voorjaar en paarvorming
De relatief late broedstart ligt nog grotendeels voor de vogels.
Voortplanting in dekking
Ruige oevers en kruidenrijke vegetatie krijgen een belangrijke functie.
Jongen en verspreiding
Leeftijden en kleden kunnen het herkenningsbeeld veranderen.
Wintergroepen
Noordelijke verplaatsingen dragen bij aan het landelijke voorkomen.
Een vogeljaar met verschillende plekken.
Noordelijke populaties trekken zuidwaarts; zuidelijkere vogels kunnen meer blijven. Bewegingen binnen Europa en richting Noord-Afrika maken het winterbeeld anders dan het broedbeeld.
Nederlandse aanwezigheid gedurende verschillende seizoenen betekent niet dat ieder individu het hele jaar bij dezelfde plas blijft.
05 · DE SAMENHANG ACHTER DE VOGEL
Een groene oever is niet altijd dezelfde oever.
Kort gras en hoge soortenrijke ruigte zien er op een eenvoudige kaart allebei groen uit. Voor een verborgen grondnest betekenen ze iets anders. De krakeend helpt zo het verschil te begrijpen tussen wateroppervlak en een volledig bruikbaar leefgebied.
06 · VAN VOGEL NAAR EEN PASSEND GEBIED
Kies wat jij wilt ontdekken.
Kies een landschap dat je aanspreekt en ontdek waar je kunt wandelen en kijken.
Friesland
Alde Feanen
Bos · Grasland · Heide · Veen & moeras · Water
Een openbaar startpunt
Entrees met parkeergelegenheid aan de Ds. van der Veenweg, Feanstersdyk en It Eilânsgrien in Earnewâld.
Noord-Brabant · Zuid-Holland
Biesbosch
Kreken, wilgenbos & open water
Een openbaar startpunt
Parkeerplaats Jantjesplaat. Vanaf het Biesbosch Museumeiland wandelen betekent extra kilometers; dat is niet dezelfde ronde van 4 km.
Zuid-Holland
Boezems Kinderdijk
Hoge boezems, riet, waterkades & poldergrasland
Een openbaar startpunt
Entreegebied Werelderfgoed Kinderdijk, Nederwaard 1b. Kom bij voorkeur met fiets of openbaar vervoer; raadpleeg de officiële vervoerspagina voor seizoensgebonden parkeren.
NEEM JE NIEUWSGIERIGHEID MEE
Neem één vraag mee naar buiten.
- Bekijk het zwarte achterlijf van een volwassen man.
- Vergelijk een bruine eend met een wilde-eendvrouw.
- Wacht op zicht op de witte spiegel.
- Beschrijf de overgang van open water naar hoge oevervegetatie.
Observeer vanaf toegestane paden. Geef vogels rust bij nest- en verblijfplaatsen en speel geen lokgeluiden af.
VERDER KIJKEN
Vragen die je buiten kunt hebben.
Is grijs een slecht herkenningskenmerk?
De fijne tekening en het zwarte achterlijf vormen samen een sterk beeld bij volwassen mannetjes.
Hoe herken ik het vrouwtje?
Vergelijk onder meer witte spiegel, witte buik en snavel met wilde eend.
Eet hij alleen planten?
Planten domineren, maar ook kleine dieren worden gegeten.
Broedt hij direct aan de waterlijn?
Het verborgen grondnest kan ook op enige afstand van water liggen.